Resmi Gazete’de 3 Mart 2023 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi ile binlerce kişi emekli olmuştu. EYT’yi kaçıranlar, erken emekli olabilmek için yeni düzenlemeleri beklerken 18 yaş altındaki sigortalılar için erken emekliliğin kapısı aralandı.
Türkiye’de çocuklarının erken emekli olması için küçük yaşta sigortalı yapmayı hedefleyen aileler, bireysel emeklilik imkânlarının avantajlı hale gelmesiyle birlikte bu seçeneğe yöneldi. Yapılan son açıklamaya göre, 18 yaşından önce sigortalı gösterilen bireyler için erken emeklilik fırsatı doğdu. Ancak genç sigortalıları ilgilendiren bu fırsat yalnızca belirli tarih aralıklarında geçerli olacak. Uzmanlar, bu kapsamda emekli olabilecek sigortalıların sorularını yanıtladı.
18 YAŞ ÖNCESİ ÖDENEN PRİMLER GÜN SAYINA EKLENİR Mİ?
Sigorta başlangıcı erken emeklilik fırsatında etkili olur mu?
Uzmanlar sigorta girişinin erken emeklilik için önemli bir adım olduğunu ve bu yolda büyük etki ettiğini ifade etti. "Sigortalılık süresi" ise ilk defa çalışmaya başlanan tarihle, emeklilik maaşının bağlandığı veya ölen sigortalılar için de ölüm tarihi arasında geçen süreye deniyor.
İş mevzuatına göre, 18 yaşından önce sigortalı olanların sigortalılık süresi, ancak, 18 yaşını doldurdukları tarihte başlar. Öte yandan, 18 yaşından önceki süreler için ödenen malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri, prim ödeme gün sayılarının hesabına dahil edilir.
14 ve 15 YAŞ FARKI
18 yaş altı her yaş skalası için kurallar aynı mı?
Sigorta giriş işlemleri İş Kanunu kapsamında yapılırken, 15 yaşını doldurmayan çocukların çalıştırılması yasak. Ancak 14 yaşını dolduran, ilköğretimini tamamlayan çocuklar, bedensel, zihinsel ve ahlaki gelişmelerine ve eğitime devam edenlerin okullarına devamına engel olmayacak şekilde hafif işlerde çalıştırılabilir. Bunun için de 18 yaş altı çalışanın ailesi ile işveren arasında yazılı sözleşme yapılması şart.
2008 ÖNCESİ GİRİŞLİLER FAYDALANABİLECEK?
Emeklilik maaşına hak kazanma: koşulları 1999 öncesi, 1999-2008 arası ve 2008 sonrasında sigortalı olanlar açısından değişiklik gösteriyor. 2008'den önce küçük yaşta sigortalı gösterilenler erken emekliliğe hak kazanıyor. Ancak günümüzde 18 yaş altında sigorta yapmak prim gibi avantajlarına rağmen erken emeklilik hakkı sağlamıyor. Emeklilik aylığı hesabında, bir meslek veya sanat okulunu bitirenler, mahkeme tarafından yetişkinlik kararı verilenler ve öğrenimleriyle ilgili görevlerde çalışanlar hakkında 18 yaşın bitirilmiş olması şartı aranmıyor. Bu durumda sigortalı olabilmek için genel kural İş Kanunu hükümlerine göre genç veya çocuk işçi olmak sosyal güvenlik anlamında hizmet akdiyle çalışması gerekiyor.
ERKEN YAŞLANANLAR EMEKLİ OLUR MU?
55 yaşını dolduran ve Kurum Sağlık Kurulunca erken yaşlanmış olduğu tespit edilen sigortalılar, yaş dışındaki diğer şartları taşımaları halinde yaşlılık aylığından yararlanır.
