Nevşehir’in Derinkuyu ilçesinde, Bizans döneminde akıl hastanesi olarak kullanıldığı belirtilen Aya Maryeros Yer Altı Manastırı gün yüzüne çıkarıldı.
Cumhuriyet Mahallesi’ndeki metruk bir binanın bodrum katında, 1990’lı yıllarda girişi tespit edilen manastır için Derinkuyu Kaymakamlığı ve belediye tarafından temizlik ve restorasyon çalışmaları başlatıldı. Çalışmalar tamamlandığında bölgenin turizme kazandırılması hedefleniyor.
Bölgedeki yer altı şehirleriyle benzerlik taşıyan manastır; tüneller, yaşam alanları, mahzen ve kayadan oyma galerilerden oluşuyor.
“Burası daha önce atıl durumda çöp alanı gibiydi”
Derinkuyu Belediye Başkanı Taner İnce, çeşitli kaynaklara göre Aya Maryeros’un dünyada yeri tespit edilmiş en eski akıl hastanesi olduğunu belirterek şunları söyledi:
“Burası dünyanın en eski ve ilk akıl hastanesi. Burası hastaların tedavi edilmesi için hastane görevi görmüş. Aya Maryeros Yer Altı Manastırı, geçmişte Hristiyan din adamları tarafından hastaların tedavi ve terapi edildiği yerdir. Burası çok eski bir tarihe dayanmasına rağmen maalesef ilçemize ve turizmimize henüz kazandıramadık.
Manastır, şu anda özel mülkiyet. Alanı kamulaştırdıktan sonra müze olarak hizmete alma çalışmaları daha hızlı ilerleyecek. Valimiz ve kaymakamımızın da desteğiyle ilerliyoruz. Gerek siyasi irade gerek bürokrasi olarak devletimiz bize destek veriyor.
Burası daha önce atıl durumda, çöp alanı gibiydi. Buradan kamyonlarla toprak çıkarttık. Geçici bir aydınlatma sistemi kurduk ve emniyet birimlerimizle işbirliği halinde güvenlik önlemleri de alıyoruz.”
“Manastır, yerin 10-15 metre kadar altında yer almaktadır”
Eski çağlara yönelik araştırmalar yapan tarihçi Dr. Eray Karaketir ise şu bilgileri paylaştı:
“Doğu Roma döneminde zulümlerden kaçarak Kapadokya’ya gelen Hristiyanların inşa ettikleri birçok yer altı şehri bulunuyor. Aya Maryeros da bu örneklerden biri. Burasının özellikle akıl hastalarının iyileştirildiği bir alan olarak işlev gördüğü biliniyor.
Tarihî kalıntılara baktığımızda manastırların, dini faaliyetlerin yanı sıra ruhsal hastalıkların tedavisi için de kullanıldığı görülüyor. Manastır, yerin 10-15 metre kadar altında yer almaktadır.
Defineciler tarafından ahşap çerçeve ve kapıları kırılmış, belli kolonları tahrip edilmiş. Ancak bakım ve ışıklandırma çalışmalarıyla çok daha geniş bir alana yayılacağı, açılmayan tünellerden ileri aşamalara gidileceği görülüyor.
