Raporda, Türkiye’nin havası en kirli üç şehir Iğdır, Erzincan ve Kütahya olarak sıralandı. İstanbul ve Ankara’nın ise hava kalitesi ise “hassas” düzeyde ölçüldü. Listede daha önceki yıllarda ilk sıralarda bulunan Konya’nın yer almaması dikkat çekti.
Geçen yıl yayınlanan raporda Konya iki bölge ile listeye girmişti. Ölçümler sonucunda Konya’nın merkez Karatay ilçesi Türkiye’nin hava kirliliği bakımından en yüksek 7’inci bölgesi olurken Karatay’ın Karkent mahallesi ise sıralamada 12’inci sırada yer almıştı.
KONYA ‘KİRLİ HAVA’ KADERİNİ YENDİ
Fosil yakıt kullanımının azalması, doğalgaz kullanımının artması ve yağışların artması ile Konya bu yıl listenin dışında kaldı.
2023 yılında 16 istasyondan alınan verilere göre Konya-Karatay(Sunay Park) istasyonu yıllık ortalamada 76,94 µg/m3 ‘lük PM10 kirliliği ile birinci sırada yer alırken onu Bursa-Kestel (75,48 µg/m3 ) ve Ankara-Siteler (70,70 µg/m3 ) izlemişti.
EKONOMİYE ZARARI 138 MİLYAR DOLAR
Temiz Hava Hakkı Platformu’nun 2024 yılı raporunda, Türkiye’de hava kirliliğinin geldiği tehlikeli boyutu ve ekonomiye etkisi de gözler önüne serildi.
Isınma kaynaklı yakıt kullanımı, egzoz gazı ve durgun rüzgar gibi etkenlerin kirliliğin başlıca nedenleri arasında yer aldığı vurgulanan raporda hava kirliliğinin Türkiye ekonomisine yıllık 138 milyar dolarlık zarar verdiği bildirildi.
HAVA KİRLİLİĞİ ÖLÜMLERE NEDEN OLUYOR
Temiz Hava Hakkı Platformu Koordinatörü Deniz Gümüşel, 2024 yılında partikül madde (PM) kirliliği nedeniyle 62 bin kişinin hayatını kaybettiğini belirterek, “Kentleşmenin planlı ilerlemesi halinde bu bedel hızla düşürülebilir. Dünya Sağlık Örgütü’nün belirlediği değerlere yaklaşmak hem yaşam kaybını hem de ekonomik maliyeti azaltır” dedi.
HAVA KALİTESİ TEMİZ ENERJİ İLE ARTIRILABİLİR
Hava kirliliğini azaltmak için uzmanlar hem bireysel hem de toplumsal düzeyde etkili adımların atılması gerektiğini vurguluyor.
En başta kömür ve fosil yakıt yerine yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanılması, şehirlerde yeşil alanların artırılması ve toplu taşımanın teşvik edilmesi gerekiyor.
Ayrıca, sanayi tesislerinde filtre sistemlerinin düzenli olarak denetlenmesi, binalarda enerji verimliliği ve yalıtım çalışmalarının artırılması da büyük önem taşıyor.
Uzmanlara göre, planlı kentleşme ve temiz enerji yatırımları sayesinde hem hava kalitesi iyileştirilebilir hem de hava kirliliğine bağlı ölümler büyük ölçüde azaltılabilir.
