KİM GELDİ PENCERESİ
Günümüz teknolojisinde görüntülü diafon sistemi ve ziller ile evimize gelen kişilerin kim olduğunu biliyoruz. Kameralarla kapının önünde gördüğümüz kişiye istersek kapımızı açıyoruz. İstersek de açmıyoruz. Peki eski tarihlerle bu nasıl yapılıyordu. Osmanlı döneminin ev mimarisinde yer alan "kim geldi penceresi" iste tam da bu anlattığımız iş için kullanılıyordu.
OSMANLI DÖNEMİ EVLERDE VAR
Eski Türk mimarisinde kapıyı açmadan kimin geldiğini görmek için kapı girişini rahatlıkla gören, genellikle küçük pencere anlamına gelen “Kim geldi pencereleri geleneksel güvenlik ve mahremiyet anlayışının zarif bir örneği olarak dikkatleri çekiyor. Anadolu'nun birçok yerinde ve özellikle Osmanlı döneminin şehir evlerinde rastlanan “kim geldi penceresi”, sadece bir mimari detay değil, aynı zamanda mahremiyeti ve güvenliği önceleyen bir yaşam tarzının simgesiydi.
GELEN KİŞİYİ GÖRMEK İÇİN
Kapı çaldığında ya da tokmak vurulduğunda, ev sakinleri hemen kapıya koşmazdı. Önce üst katta, genellikle giriş kapısının hemen üstüne konumlandırılmış küçük, sık kafesli bir pencereden bakılırdı. Bu pencere, evin içinden gelen kişiyi görmeye, onunla konuşmaya olanak tanırdı; fakat dışarıdaki kişi içeriyi göremezdi.
İÇERİSİ GÖRÜNMÜYORDU
Bu pencereden sadece “kim geldi” sorusu sorulmazdı, aynı zamanda kişinin sesi, duruşu, hâl ve tavrından tanınıp içeri alınıp alınmayacağına karar verilirdi. Bu durum, özellikle kadınların evde yalnız olduğu zamanlarda büyük bir güvenlik sağlıyordu. Kapı çalındığında önce üst kattan “Kim Geldi Penceresi” nden bakılır, ona göre kapı açılırdı. Kim geldi penceresi sık kafeslidir. İçeriden bakan kendisi görülmeden, kapıya geleni görebilir ya da kapıyı açmadan konuşabilirdi.
