Dr. Mustafa Güçlü, “Arapça batın kelimesinden gelen Batınilik, İslam dininde Kur’an ayetlerinin görünen anlamlarından başka anlamları olduğuna inanan ve ayetleri bu şekilde yorumlayan bir akımdır. Batıni hareketler günümüzde de devam ediyor; onun için İslam’ı iyi bilmemiz gerekir.” dedi.
HİSDER (Hikmet İlim ve Sanat Derneği) tarafından düzenlenen Pazartesi Toplantıları’nda, Karatay Belediyesi Şemsi Tebrizi Sosyal Tesisleri’nde gerçekleştirilen programda, Konya Aydınlar Ocağı Başkanı Dr. Mustafa Güçlü “İslam’da Batıni Hareketler” konusunu dernek üyeleriyle paylaştı.
“BATINİLİK, AYETLERİN GÖRÜNENİN ÖTESİNDE ANLAMLAR ARAR”
Batınilik hakkında bilgi veren Güçlü, “Batınilik Arapça batın kelimesinden gelir. İslam dininde Kur’an ayetlerinin görünen anlamlarının dışında, daha derinde gerçek anlamları bulunduğu inancı vardır. Bu inancı benimseyen kişilere batıni denilir. Batınilik, ayetleri buna göre yorumlayan bir akımdır.” dedi.
HARİCİLER VE BATINİLİĞİN MENŞEİ
Dört Halife Dönemi’ne değinen Güçlü, “İslam düşünce tarihinde dinî ve siyasî konularda aşırı görüşleriyle tanınan Hariciler, ana gövdeden ayrılan, meşru yönetime isyan eden bir hareketti.
Batıniyye’nin menşei Mecusîlik, Sâbiîlik, Yahudilik gibi eski din ve kültürlerdir. Batıniyye bunların karışımından oluşmuş İslam dışı bir inanç karışımı bir dindir. Meymûn bin Deysân Mecusîliğe, Hamdan Karmat ise Sabîliğe mensuptur.” dedi.
“BİR DÖNÜM NOKTASI: GADİR-İ HUM OLAYI”
Dr. Güçlü, Mâide Suresi 67. ayete dikkat çekerek şunları söyledi:
“Ey Peygamber, sana indirileni tebliğ et; eğer bunu yapmazsan, O’nun elçiliğini yerine getirmemiş olursun. Allah seni insanlardan korur. Doğrusu Allah kâfirlere yol göstermez.”
Şiîlere göre bu ayet, Hz. Ali hakkında nazil olmuştur. Güçlü, Hz. Peygamber’in Veda Haccı dönüşünde Gadîr-i Hum’da yaptığı konuşmanın Şiiler tarafından referans kabul edildiğini belirtti.
“GİZLİ BİLGİYE ULAŞMA İDDİASI”
Dr. Güçlü, “Batınîlik, Kur’an ayetleri ve dini kuralların yalnızca dış anlamlarıyla değil, içsel ve sembolik anlamlarıyla da yorumlanmasını esas alır. Bu yaklaşım, sıradan insanların erişemeyeceği ‘gizli bilgiye ulaşma’ iddiasını taşır.
Batınî hareketler, İslam düşüncesi içinde mistik, sembolik ve ezoterik yönleriyle dikkat çeken, ancak ana akım İslam tarafından çoğu zaman dışlanmış gruplardır.” dedi.
Ayrıca, “Hz. Ömer, İranlı Firuz tarafından hançerlenirken ölüm döşeğinde, ‘Keşke İran ile aramızda ateşten bir dağ olsaydı. İran’a girmeseydik’ diyerek hayıflanmıştır. İran, 1500 yıldan bu yana Mecûsî kültürüyle yoğrulmuş bir millettir. Ülkelerinin fethedilmesini kabullenemeyenler, İslam içerisinde fitne çıkarma yoluna gittiler.” ifadelerini kullandı.
“SEMBOLİK ANLAMLAR”
Dr. Güçlü, Şiiliğin bir kolu olan İsmaillik hakkında da bilgi verdi:
“Yedinci İmam Musa el-Kazım yerine kardeşi İsmail’i imam kabul ederler. İmamların yalnızca siyasi değil, aynı zamanda ezoterik bilgiye sahip ruhani rehberler olduğuna inanılır.
Kur’an’ın zahiri değil, batıni anlamlarına önem verilir. Bugünkü liderleri Ağa Han’dır.
Tarihte en iyi bilinen örnekleri İsmaililerdir. Bu gruplar, dini metinlerin zahiri anlamlarını reddeder. İbn-i Sina da Batınilik akımının temsilcilerindendir.
Kur’anda geçen ‘salat, secde, rüku, abdest’ gibi kavramlar Sünni gelenekte şekil ve emirler olarak algılanırken, Batınilik bunları manevi anlamlarla açıklar.” dedi.
“İSMAİLİ ÖĞRETİ VE KARMATİLER”
“Karmatilik, İsmailliyye mezhebi içerisinde ortaya çıkmıştır. Kurucusu Hamdân Karmat’tır. Melikşah döneminde güçlenen bu hareket, Hülagü’nün 1256’da Alamut Kalesi’ni yıkmasıyla ortadan kaldırılmıştır.” diyen Güçlü, tarihsel süreçte bu akımın etkilerinin uzun yıllar sürdüğünü belirtti.
“İSLAM’I İYİ BİLMELİYİZ”
Konya Aydınlar Ocağı Başkanı Dr. Mustafa Güçlü, konuşmasını, “Batıni hareketler günümüzde de devam ediyor; onun için İslam’ı iyi bilmemiz gerekir.” sözleriyle tamamladı.
Sohbetin ardından HİSDER Başkanı Dr. Önder Kutlu ve Ahmet Uğur, Dr. Mustafa Güçlü’ye derneğin hediyesini takdim etti. Toplantı, toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
