Hikmet İlim ve Sanat Derneği’nin (HİSDER) bu haftaki “Cumartesi Sohbetleri” programının konuğu, emekli müftü, eğitimci ve yazar Mehmet Emin Parlaktürk oldu. Programda, son devrin önde gelen fıkıh âlimlerinden biri olarak kabul edilen Bozkırlı Mustafa Efendi’nin hayatı, ilmî şahsiyeti ve bıraktığı miras geniş bir perspektifle ele alındı.
“Konya’nın Fetva Makamıydı”
Konuşmasında Bozkırlı Mustafa Efendi’yi “Konya’nın fetva makamı” olarak nitelendiren Parlaktürk, onun ilmî derinliği ve mütevazı yaşamına dikkat çekti. Halk arasında “Ayaklı Kütüphane” lakabıyla anılan Mustafa Efendi’nin, verdiği fetvalarla yalnızca Konya’da değil, Türkiye’nin farklı bölgelerinde de tanındığını söyledi.
1916 yılında Bozkır’ın Dere kasabasında dünyaya gelen Mustafa Efendi’nin çocukluk ve gençlik yıllarına dair hatıralarını da aktaran Parlaktürk, Efendi’nin ilk eğitimini Osmanlı usulüyle tamamladığını, Arapça ve dini ilimlere yönelmesinin küçük yaşlarda başladığını belirtti. Güzel yazısı nedeniyle henüz 16 yaşında köy kâtipliği yaptığını ve bu görevi dört yıl boyunca sürdürdüğünü anlattı.
İlmi ve Hizmet Hayatından Kesitler
Mustafa Efendi’nin askere gitmeden önce imamlık görevine başladığını aktaran Parlaktürk, İstanbul’da askerlik yaptığı dönemde Farsça dersler aldığını, dönüşte Karatay ilçesine bağlı köylerde imamlık görevinde bulunduğunu söyledi. 1950 yılında Diyanet’in açtığı vaizlik sınavını kazanarak Karatay’daki çeşitli camilerde görev yapan Mustafa Efendi, 1953’te merkez vaizliğine atandı. Haftanın belirli günlerinde farklı camilerde fıkıh, hadis ve tefsir dersleri verdiği vurgulandı.
Ayaklı Kütüphane ve Ziyaret Kapısı
Mustafa Efendi’nin vakitlerini çoğunlukla evinde geçirdiğini ve komşu ziyaretlerine gitmektense, kendisine gelenleri ağırladığını belirten Parlaktürk, onun marangozluk, saatçilik ve ciltçilik gibi alanlara da ilgi duyduğunu söyledi. Sahip olduğu zengin kütüphanedeki kitapların çoğunu bizzat kendisinin ciltlediğini belirten Parlaktürk, “Hocanın elini öptürmemesiyle tanınırdı. Ancak talebesi Küçükkalay, ısrarla elini öpmeyi başarmıştı” dedi.
Fetvalarıyla Çözüm Arayanların Umudu Oldu
Bozkırlı Mustafa Efendi'nin yalnızca ilmî bilgiyle değil, aynı zamanda pratik çözüm yeteneğiyle de öne çıktığını ifade eden Parlaktürk, ailevi bir meseleye verdiği zekice bir fetvayı da örnek olarak paylaştı. Kararsızlık ve yeminle çözümsüz hale gelen bir nikâh meselesine verdiği çözümle, taraflar arasında mutabakat sağlandığını söyledi.
İlmi Derinliğiyle Herkesin Başvurduğu İsimdi
Amcası Mustafa Efendi’nin her soruya kitabî delille cevap verdiğini vurgulayan Parlaktürk, onun Diyanet ve müftülükler dahil olmak üzere birçok yerden gelen fetva sorularına cevap verdiğini belirtti. Ünlü İslam âlimi Prof. Dr. Muhammed Hamidullah’ın da Konya ziyareti sırasında birçok kişiyle görüştürüldükten sonra, ancak Mustafa Efendi ile yaptığı görüşmeden tatmin olduğunu söylediğini aktardı.
Kitap Aşkı Hayatının Merkezindeydi
Mustafa Efendi’nin “Okumadığım kitabı kitaplığıma koymam” sözünü hatırlatan Parlaktürk, hocanın kitaplara olan düşkünlüğünü anlattı. Yeni çıkan Arapça eserleri yakından takip ettiğini, sık sık kitapçılara uğradığını ve kitaplarını evine gizlice taşıdığını ifade etti.
Vasiyeti Sessizlikti Ama Cenazesi Kalabalıktı
63 yaşında böbrek yetmezliği nedeniyle 30 Eylül 1979’da vefat eden Mustafa Efendi, vasiyeti gereği selâ verilmeden defnedilmek istese de, cenazesi büyük bir kalabalık tarafından Üçler Mezarlığı’na uğurlandı. Efendi’nin kütüphanesinin bugün Koyunoğlu Müzesi ve Kütüphanesi’nde yer aldığı belirtildi.
Program, Hediye Takdimi ve Hatıra Fotoğrafıyla Sona Erdi
Program sonunda HİSDER Başkanı Prof. Dr. Önder Kutlu ve Muammer Yavuz tarafından Mehmet Emin Parlaktürk’e teşekkür edilerek günün anısına hediye takdim edildi. Etkinlik, çekilen toplu hatıra fotoğrafıyla sona erdi.
