Bitlis'in Hizan ilçesindeki dut yetiştiriciliğinin mevcut durumu ve geleceğine dair yapılan kapsamlı bilimsel araştırma tamamlandı. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nden akademisyenler ve ilçe tarım müdürlüğü yetkililerinin imzasını taşıyan çalışma, Hizan'ın zengin dut kültürünü mercek altına aldı.
ÜRETİCİLER TEKNİK BİLGİDEN UZAK
Hizan'ın Yenikent Mahallesi başta olmak üzere 11 farklı yerleşim yerinde 72 üreticiyle yapılan saha çalışmaları ve anketler, bölgedeki tarımsal yapıyı gözler önüne serdi. En dikkat çekici bulgulardan biri, üreticilerin neredeyse tamamının (%100) toprak analizi yaptırmaması ve herhangi bir tarımsal kooperatife üye olmamasıydı. Ayrıca, çiftçilerin büyük çoğunluğunun (%88,9) hastalık ve zararlılara karşı herhangi bir önlem almadığı, bölgede en büyük sorunun ise külleme hastalığı ve yaprak biti olduğu belirlendi.
EKONOMİK POTANSİYEL GÖZ ARDI EDİLİYOR
Araştırmada, ilçede yetiştirilen dutların %55,6'sının beyaz dut olduğu belirtilirken, ağaçların budama ve bakımının geleneksel ve teknikten uzak yöntemlerle yapıldığı vurgulandı. Üretilen dutların yaklaşık yarısının (%50) ticari amaçla satılmayıp evde tüketilmesi, bölgenin önemli bir ekonomik potansiyelini yeterince değerlendiremediğini ortaya koyuyor. Bilimsel rapor, Hizan dutunun katma değerini artırmak için modern budama ve aşılama eğitimleri, toprak analizi bilincinin yaygınlaştırılması ve ürünlerin pazarlanması için paketleme tesisleri kurularak markalaşma yoluna gidilmesi gerektiğini öneriyor. İklim ve toprak yapısı dut yetiştiriciliği için elverişli olsa da, verimliliğin artması için bilimsel tarım yöntemlerine geçiş şart. Gençlerin tarıma yönlendirilmesi, eğitim ve teknik bilgi eksikliğinin giderilmesi, fidan temini ve üretim alanlarının iyileştirilmesi gibi konuların acilen ele alınması gerektiği belirtildi.
