Vatandaşların son dönemde sıkça tercih ettiği IBAN ile para transferleri bazı riskleri de beraberinde getiriyor. Özellikle kredi kartı komisyonundan kaçınmak veya fiş ve fatura düzenlememek amacıyla işletmelerin IBAN yoluyla ödeme talep etmesi, hem alıcı hem de gönderici açısından hukuki sonuçlar doğurabiliyor.
TOBB ETÜ Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Olgun Değirmenci, IBAN yoluyla para göndermenin hukuki olarak sebebe dayalı bir işlem olduğuna dikkat çekti. Değirmenci, para transferinde açıklama kısmına sebebin yazılmasının yanlış anlaşılmaları önleyeceğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Transfer yoluyla gelen parayla gelir elde edilmesi söz konusu olduğunda bir vergi de oluşuyor. Eğer IBAN üzerinden para gönderimi herhangi bir sözleşme edimi ise söz konusu hususun not edilmesi gereklidir.”
Değirmenci, IBAN’a para gönderilen kişi açısından da riskler bulunduğunu vurgulayarak, Suç Gelirlerinin Aklanmasının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamında şüpheli işlem bildirimleri yapılabileceğini ifade etti. Bankaların yaptığı bildirimlerin Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından takip edilebileceğini kaydetti.
“IBAN’a para gönderen açısından, para gönderilen IBAN’ın suç örgütü bünyesinde takip edilen bir hesap olması durumunda bazı sorunlarla karşılaşılması muhtemel olacaktır.” diyen Değirmenci, tek seferlik işlemlerden ziyade süreklilik arz eden transferlerin daha fazla incelemeye konu olabileceğini belirtti.
İŞLETMEYE KAYITLI IBAN KULLANILMALI
Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Çolak ise kayıt dışılıkla mücadelede dijital denetimlerin önemine dikkat çekti.
Çolak, mal ve hizmet alımlarında işletme sahibinin şahsi IBAN’ı yerine işletmeye kayıtlı banka hesabının kullanılmasının önemine vurgu yaparak, açıklama kısmına işlemin niteliğinin yazılması gerektiğini söyledi.
Örnek olarak “araç tamir karşılığı”, “X konutun satış tutarı”, “Y plakalı aracın kaporası”, “özel ders bedeli”, “taksi ücreti” gibi ifadelerin ileride doğabilecek uyuşmazlıklarda kanıt niteliği taşıyacağını belirtti.
ADLİ SORUŞTURMA YAPILABİLİR
Çolak, kaynağı belirsiz ve yüksek tutarlı para transferlerinin suç gelirlerinin aklanması ya da terörün finansmanı kapsamında değerlendirilebileceğini, bu durumda hesaplara ve mal varlıklarına el konulabileceğini ifade etti.
Ayrıca ticari faaliyet niteliği taşıdığı tespit edilen düzenli ve yüksek tutarlı transferlerin kayıt dışı gelir sayılabileceğini ve cezalı vergilendirmeye tabi tutulabileceğini belirtti.
Uzmanlar, vatandaşların mağduriyet yaşamaması için IBAN transferlerinde mutlaka açıklama yazmaları, bilmedikleri hesaplara para göndermemeleri, işletme unvanı ile IBAN eşleşmesine dikkat etmeleri ve ödeme karşılığında yasal belge talep etmeleri gerektiğini vurguluyor.
