ÖN ANLAŞMANIN ŞARTLARI
Konsey, yayımladığı bildiride, anlaşmanın Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’ne bağlı Nükleer Komite tarafından incelendiğini ve komitenin belirlediği şartlara uygun bulunduğunu belirtti. ABD ve İsrail’in saldırılarında hedef alınan nükleer tesislere yönelik denetimlerin Konsey’in onayına bırakıldığı vurgulandı. Bildiride, gerekli güvenlik ve emniyet şartlarının sağlanmasının ardından Konsey’in görüşü alınarak UAEA’ya rapor sunulacağı, daha sonraki aşamada ise UAEA’ya gönderilecek rapora ilişkin iş birliği yöntemlerinin taraflarca belirleneceği ve tüm uygulamaların Konsey’in onayına tabi olacağı ifade edildi.
YAPTIRIMLARIN GERİ DÖNÜŞÜ
Ancak bildiride kritik bir şart da belirtildi: İran’a veya nükleer tesislere karşı herhangi bir düşmanca adım atılması, özellikle de Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin iptal edilmiş yaptırımlarının yeniden gündeme getirilmesi halinde, bu düzenlemelerin uygulanması durdurulacaktır. Bu durum, anlaşmanın geleceği açısından belirsizlik yaratıyor.
ANLAŞMANIN ARKA PLAN
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve UAEA Başkanı Rafael Grossi, Mısır’da bir araya gelerek, Haziran ayında ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası askıya alınan denetimlerin yeniden başlamasını öngören anlaşmaya imza atmıştı. İran İslami Şura Meclisi ise Haziran ayında, nükleer tesisler ve bilim insanlarının güvenliği sağlanana kadar UAEA ile işbirliğinin askıya alınmasını öngören bir yasa tasarısını kabul etmişti. Daha sonraki açıklamalarda işbirliğinin tamamen durmadığı, ancak yeni bir biçim alacağı belirtilmişti.
