Karadeniz'de ekolojik denge, son dönemde ortaya çıkan iki istilacı türle büyük bir tehdit altında. Deniz salyangozu ve taraklı medüz, bölgenin yerel deniz canlıları için ciddi bir baskı oluşturuyor.
Yabancı Türlerin Hızla Yayılması
Türkiye'nin denizlerinde son 50 yılda Akdeniz'den başlayıp Ege, Marmara ve Karadeniz'e kadar uzanan yabancı türlerin göç rotası hızlanmış durumda. Bu türlerin önemli bir kısmı Süveyş Kanalı aracılığıyla gelen Kızıldeniz göçmenleri iken, bir kısmı da gemilerin balast suları ile ekosisteme karışıyor. Bu istilacı türler arasında özellikle deniz salyangozu ve taraklı medüz, Karadeniz'de en büyük ekolojik tahribata yol açanlar olarak öne çıkıyor. Deniz salyangozunun kontrolsüz çoğalması, kıyı ekosistemlerinde Akdeniz midyesini yok etme noktasına getirirken, taraklı medüz ise hamsi gibi ekonomik değeri yüksek balıkların yumurta ve larvalarını tüketerek popülasyonlar üzerinde olumsuz etki yaratıyor.
Bilim İnsanlarından Uyarılar
Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi'nden Dr. Öğretim Üyesi Ahmet Şahin, denizlerin ısınması, tuzluluk oranlarındaki değişimler ve artan kirliliğin yabancı türlerin ortama uyum sağlamasını kolaylaştırdığını belirtti. Şahin, "Tutunabilirse adapte oluyor. Bu yabancı türlerin adaptasyonu sürecinde yerli türlerle girdikleri rekabet sonucunda ortamdan gitmelerine ya da yok olmalarına sebep olmaktadır. Şu anki gidişatta bölgemizdeki birçok türün yaşam alanına başka yerlerden gelen yeni türler geçecek gibi gözüküyor" dedi. Yapılan çalışmalara göre Türk kara sularına 500'e yakın yabancı türün girdiği kaydedilirken, gemilerin balast suları yoluyla gelebilecek türleri engelleme çabalarının sürdüğü ancak doğal yollarla gelen türler için bir şey yapmanın mümkün olmadığı vurgulandı.
Gelecek Tahminleri ve Benzer Tehlikeler
Dr. Şahin, yabancı türlerin Karadeniz'deki ticari balık türleri üzerindeki etkisinin hemen görülmesinin zor olduğunu, bu türlerin yerleşip üreyerek sürü oluşturmasının zaman aldığını ve sürecin sonuçlarının ilerleyen zamanlarda netleşeceğini ifade etti. Akdeniz'de balon ve aslan balığının yerli türleri kovarak adeta istila yarattığına dikkat çeken Şahin, benzer bir durumun Karadeniz'de de yaşanabileceği ve bu türlerin ortama adapte olması durumunda tehlikenin büyük olacağı uyarısında bulundu.
