Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2026 yılı Nisan ayı dış ticaret verileri, bir zamanlar Kafkaslar'a açılan en önemli ticaret merkezlerinden biri olan Kars'ın ekonomik olarak yaşadığı kan kaybını acı bir şekilde gözler önüne serdi.
stratejik avantajlar kayboldu, sınırlar bölündü
Iğdır ve Ardahan'ın Kars'tan ayrılarak il olmasıyla adeta üçe bölünen kent, yıllar içinde sahip olduğu stratejik ticaret avantajlarını da büyük ölçüde yitirdi. Özellikle sınır kapılarının yeni kurulan illere kayması, Kars'ın dış ticaretteki etkinliğini ciddi şekilde azalttı. Bu durum, kentin lojistik ve ticaret merkezi olma potansiyelini baltalarken, ekonomik hareketliliğini de olumsuz etkiledi.
Doğu Kapı'nın kapalı olması, Kars'ı dış ticarette 'sınırda' bıraktı
Kars'ın kendi sınırları içinde bulunan ve Ermenistan'a açılan Doğu Kapı Sınır Kapısı'nın yıllardır kapalı olması, kentin ekonomik canlanmasını doğrudan engelleyen en önemli faktör olarak öne çıkıyor. TÜİK verilerine göre, 2026 yılı Nisan ayında Kars'ın genel ticaret sistemine göre ihracatı yalnızca 115 bin dolar olarak gerçekleşirken, ithalatı ise 492 bin dolar seviyesinde kaldı. Bu rakamlar, Kars'ın bölge illerinin oldukça gerisinde kaldığını net bir şekilde ortaya koyuyor. Karşılaştırma yapıldığında, Iğdır 4 milyon 683 bin dolarlık ihracatla başı çekerken, Ağrı 3 milyon 624 bin dolar, Ardahan ise 233 bin dolarlık ihracat rakamlarına ulaştı. İthalatta ise Ağrı 16 milyon 082 bin dolarla en önde yer alırken, Iğdır 5 milyon 068 bin dolar, Ardahan 271 bin dolarla takip etti. Kars'ın 492 bin dolarlık ithalatı ise bu tablonun ne kadar gerisinde kaldığını gösteriyor.
Kars potansiyelinin çok altında, acil önlemler şart
Ekonomik veriler, tarım ve hayvancılıkta önemli bir üretim potansiyeline sahip olan Kars'ın, bu gücünü dış ticarete yeterince yansıtamadığını da ortaya koyuyor. Uzun yıllar boyunca Kafkaslar'a açılan bir kapı olarak görülen kentte, yatırım, sanayi ve sınır ticareti alanında atılacak yeni adımlar atılmazsa ekonomik kayıpların daha da artacağı belirtiliyor. Bölge halkı, Kars'ın eski ticari gücüne kavuşması için sınır ticaretinin canlandırılması, Doğu Kapı'nın açılması ve üretime dayalı yatırımların artırılması gerektiğini vurguluyor. Bakü-Tiflis-Kars Demiryolu hattı ve Kars Lojistik Merkezi gibi imkanlara rağmen, kapalı sınır kapısı ve stratejik konumun doğru kullanılmaması, kentin dış ticarette adeta 'sınırda' kalmasına neden oluyor.
