Konya’nın kent merkezinde, Selçuklu Sultanı Alaaddin Keykubat döneminde inşa edilen kalenin 12 kapısından birinin temeline ulaşıldı.
Konya Büyükşehir Belediyesinin desteğiyle, Kültür ve Turizm Bakanlığının izni kapsamında Konya Müze Müdürlüğü tarafından yürütülen “Konya Dış Kale Sur Hattı ve Larende Kapısı” kazısı geçen yıl başlatılmıştı.
11 METRELİK KAPI VE 120 METRELİK SUR GÜN YÜZÜNE ÇIKTI
Merkez Meram ilçesi Sahipata Mahallesi’nde yürütülen kazılarda, tarihi çizimlerde ve 19. yüzyıl sonlarına ait fotoğraflarda görülen surlar ortaya çıkarılmaya başlandı.
Kazılarda, Sultan Alaaddin Keykubat’ın 1221’de yaptırdığı 3 metre genişliğindeki surların 120 metrelik bölümü ile 11 metrelik bir kapı gün yüzüne çıkarıldı.
“LARENDE KAPISI’NIN TEMELİ BİR BÜTÜN HALİNDE AÇIĞA ÇIKARILDI”
Kazı sorumlusu Mehmet Ali Çelebi, çalışmalarda önemli bulgular elde ettiklerini belirterek şu bilgileri paylaştı:
“Yapılan bu çalışmada dış sur hattı tespit edildi. Yaklaşık 120 metrelik kısmı açığa çıkarıldı.
Eskiden Larende yokuşu olarak bildiğimiz yerde, Sultan Alaaddin'in devlet bütçesiyle yaptırdığı Larende Kapısı'nın temeli bir bütün olarak açığa çıkarıldı.
11 metre genişliğinde bir kapı. Surlar 3 metre genişliğinde, tamamı toplama taşlardan, sandık duvar tekniği ile yapılmış, içi moloz dolgulu.
Dıştan kaplama yapılmış. Hendek kalıntılarına ve köprü ayaklarına ulaştık. Kazı devam etmektedir.”
“MOĞOL TEHLİKESİNE KARŞI İNŞA EDİLDİ”
Çelebi, surların yapılma amacının Moğol saldırılarına karşı savunma hattı oluşturmak olduğunu ifade ederek şunları söyledi:
“Alaaddin Keykubat, Moğol tehlikesinin hissedildiği bir dönemde şehri korumak için dış sur hattını inşa ettirmiştir.
Yaklaşık 4,5 ila 5 kilometre uzunluğundaki bu surlar 1255'te tahrip edilmiş, daha sonra Fatih Sultan Mehmet döneminde onarımlar yapılmıştır.
Ancak 1835 yılına gelindiğinde surlar, neredeyse tamamen yok olmaya başlıyor.
Avrupalı seyyahların o dönemde yaptıkları çizimler bugün yürütülen kazılarda önemli bir kaynak oluşturdu.”
“YÜZYILLIK TARTIŞMAYA ARKEOLOJİK YANIT”
Çelebi, uzun süredir tartışılan “Konya dış surlarının varlığı” konusuna da kazının yanıt getirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Hendek var mıydı, hangi döneme aitti, şehrin savunması nasıl sağlanıyordu gibi sorular vardı. Bu soruların cevabını bulabildiğimiz bir arkeolojik kazı yapılıyor.
Bu kazı, Selçuklu başkenti Konya'nın tarihi dokusuna ışık tutan en önemli arkeolojik keşiflerden biridir. İsmi bilinen seyyahların anlattığı, çizimleri yapılan kapı, yapılan kazı çalışmasıyla açığa çıkarıldı.”
“LARENDE KAPISI ANITSAL KAPILARDAN EN GÖRKEMLİSİ”
Çelebi, Larende Kapısı’nın devlet bütçesiyle yaptırılan dört anıtsal kapıdan en görkemlisi olduğunu vurguladı:
“Kapı, Karaman yoluna açıldığı için ‘Larende Kapısı’ olarak anılmıştır. Kapının ön cephesinde yer alan melek figürleri ve kitabesi, bugün Karatay Medresesi Çini Eserler Müzesi’nde sergilenmektedir. Bu figürler, dönemin taş işçiliğinin en zarif örneklerindendir.”
“KONYA AÇIK HAVA MÜZESİNE DÖNÜŞECEK”
Konya Büyükşehir Belediye Başkanı Uğur İbrahim Altay, kazı çalışmalarının “Darülmülk” kimliğini görünür kılmayı hedeflediklerini belirterek şunları söyledi:
“Kazıların önümüzdeki aşamasında hendek tespitine yönelik çalışmalar gerçekleştirilecek ve sur hattının restorasyon projeleri hazırlanacaktır.
Nihai hedefimiz bu alanı Konya'nın açık hava müzesi rotasına dahil ederek hemşehrilerimizin ve ziyaretçilerimizin tarihsel bir yolculuk yapabilmesini sağlamaktır.”
