Karabük Alparslan Gazi Anadolu Lisesi'nde mühendis kökenli bir öğretmen ve 9. sınıf öğrencilerinden oluşan bir ekip, Türkçe pop müziğinin son 50 yılındaki dilsel dönüşümünü gözler önüne seren çarpıcı bir araştırmaya imza attı. Python programlama dilini kullanarak 1975-2025 yılları arasındaki 200 şarkının sözlerini inceleyen ekip, toplamda 12 bin 397 fiili analiz etti. Bu detaylı çalışma, müziğin dil aracılığıyla toplumsal eğilimleri nasıl yansıttığına dair önemli ipuçları sunuyor.
Şimdiki Zamanın Yükselişi ve Toplumsal Etkisi
Yapılan analizler, Türkçe pop müziğinde şimdiki zaman kullanımının son 25 yılda iki kattan fazla arttığını ortaya koydu. 1975-2000 döneminde yüzde 4,49 olan şimdiki zaman kullanımı, 2000-2025 döneminde yüzde 9,64'e fırlarken, geniş zaman kullanımı ise aynı süreçte yüzde 37,94'ten yüzde 32,04'e geriledi. Araştırmacılar, bu dilsel değişimin, toplumun "anı yaşayan", hızlı ve geçici olana yöneldiğinin bir göstergesi olduğunu vurguluyor. Öğretmen Nur Kabave Kutlu, "Şarkı sözlerindeki kaba içerikler çoğu zaman dikkat çekiyor. Biz ise kimsenin bakmadığı bir noktaya, fiil zamanlarına odaklandık. Çünkü toplumdaki değişimin izleri çoğu zaman dilin içinde saklıdır" diyerek çalışmanın derinliğini anlattı.
Disiplinlerarası Yaklaşım ve Bilimsel Değer
Bu araştırma, mühendislik ve sosyal bilimlerin kesişim noktasında yer almasıyla da dikkat çekiyor. Projede Python kodlamasını öğrenci Emir Demirer üstlenirken, Esma Nur Ergin ve Defne Dursun gibi isimler verilerin edebi ve toplumsal yorumlanmasına önemli katkılar sağladı. Öğretmen Kutlu, "Şarkı sözlerinde sadece kelimeler değil, zaman algısı da değişiyor. Öğrencilerimizle bunu verilerle ortaya koymaya çalıştık" ifadeleriyle çalışmanın amacını özetledi. Araştırma, dünyanın ilk ve tek çocuk araştırmaları kongresi olan VIII. Ulusal Çocuk Araştırmaları Kongresi'nde 8 Mayıs 2026'da sunulacak ve kongre hakemleri tarafından "Geleneksel dilbilim çalışmalarını modern veri analizi yöntemleriyle birleştiren, özgünlüğü ve bilimsel derinliği yüksek bir bildiri" olarak nitelendirildi. Liseli öğrencilerin kodlama ve veri analiziyle ortaya koyduğu bu çalışma, müzik, dil ve toplum arasındaki karmaşık ilişkiye taze bir bakış açısı getiriyor.
