Türkiye'nin 2000'li yılların başında tanıştığı ve hızla popülerleşen maviyemiş (blueberry) üretimi, artık gözünü 100 bin tonluk hedefe dikti. Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Ziraat Fakültesi'nden Prof. Dr. Hüseyin Çelik, bu lezzetli ve faydalı meyvenin serüvenini ve geleceğine dair çarpıcı tespitlerde bulundu.
YILLARCA SÜREN SABIR VE BAŞARI
Prof. Dr. Hüseyin Çelik'in aktardığına göre, Türkiye'de maviyemişin ilk denemeleri 2000 yılında, anavatanı Amerika'dan getirilen bitkiyle başladı. Yüksek asitli toprak yapısına sahip Rize'nin İkizdere ilçesinde ilk adımlar atıldı ve 2003'te ilk hasat yapıldı. Bu başlangıç, ilerleyen yıllarda Karadeniz Bölgesi'nin yanı sıra Bursa ve İstanbul gibi farklı coğrafyalarda da maviyemiş bahçelerinin kurulmasına öncülük etti. Günümüzde ise sıcak iklime uygun çeşitlerin geliştirilmesiyle Antalya, Adana ve Mersin gibi güney illerinde bile saksıda üretim mümkün hale geldi. Toprak yapısının uygun olmadığı yerlerde özel substratlar kullanılarak yapılan saksı üretimi, maviyemişin yaygınlaşmasında kilit rol oynuyor.
DÜNYA DEVLERİ ARASINDA YER ALMA YOLUNDA
Prof. Dr. Çelik, dünya genelinde maviyemiş tüketiminde yaşanan 'çılgınlığa' dikkat çekiyor. 2000'li yılların başında 300 bin ton civarında olan küresel üretim, bugün 2,2 milyon tona ulaşmış durumda. Bu artışta, saksıda yetiştiriciliğin yaygınlaşmasının büyük payı var. Türkiye ise mevcut 12 bin tonluk üretimiyle iç talebin tamamını karşılamaktan uzak. Çelik'e göre, bu açığı kapatmak ve dışa bağımlılığı azaltmak için üretim 100 bin tona çıkarılmalı. Yüksek ekonomik getirisi ve sağlık faydalarıyla üreticilerin gözdesi haline gelen maviyemiş, özellikle çay veya fındık gibi ürünlerin veriminin düştüğü bölgelerde umut vadediyor. Saksıda üretim maliyetli olsa da, erken veya geç dönemde ürün alma imkanı sunan Akdeniz Bölgesi gibi yerlerde daha ekonomik hale geliyor. Mevcut piyasa fiyatları da bu potansiyeli gözler önüne seriyor; 125 gramı 60-70 TL arasında satılan maviyemiş, Türkiye'nin 8-9 ay boyunca bu meyveyi üretebilme kapasitesiyle dikkat çekiyor.
