Son yıllarda sağlıklı yaşam trendlerinin yükselmesiyle birlikte besin takviyelerine yönelim hızla arttı.
Ancak yapılan son bilimsel araştırmalar, sosyal medyada “mucize” olarak pazarlanan bu ürünlerin ciddi sağlık riskleri oluşturabileceğini ortaya koydu.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Şevket Özkaya, son yıllarda yaygın şekilde kullanılan antioksidan ve vitamin takviyeleriyle ilgili çarpıcı uyarılarda bulundu.
“ÖMRÜ UZATMIYOR, HATTA BAZILARI ÖMRÜ KISALTIYOR”
Prof. Dr. Özkaya, son 20 yılda yapılan büyük ölçekli araştırmalara dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
“Son 20 yılda yapılan araştırmalar, antioksidanların yaşlanmayı yavaşlatmadığını ve ölüm oranını düşürmediğini net şekilde ortaya koydu.
The Journal of the American Medical Association (JAMA) dergisinde yayımlanan büyük meta-analizde, antioksidan alanlarda ölüm riskinin plaseboya göre yüzde 4 daha yüksek olduğu tespit edildi.
Beta karoten, E vitamini ve yüksek doz A vitamini alanlarda ölüm riski daha da artıyor. C vitamini ve selenyum için ise herhangi bir yarar gösterilemedi.”
“BAZI TAKVİYELER KANSER RİSKİNİ ARTIRIYOR”
Özkaya, özellikle bazı vitaminlerin kanser riskini yükselttiğini vurgulayarak şunları söyledi:
“E vitamini takviyesinin erkeklerde prostat kanseri riskini artırdığına, A vitamini takviyelerinin ise kemik kırığı riskini yükselttiğine dair bilimsel bulgular var.
Kanser hücreleri fazla serbest radikal üretir. Antioksidanlar bu radikalleri etkisiz hale getirince kanser hücrelerinin yararına çalışabiliyor. Bu nedenle kanser hastalarına genellikle antioksidan takviyesi önerilmez.”
“YAŞLANMA ÇOK DAHA KARMAŞIK BİR SÜREÇ”
Antioksidanların yaşlanmayı yavaşlattığı yönündeki inanışın bilimsel karşılığı olmadığını vurgulayan Özkaya, yaşlanmanın yalnızca oksidatif hasarla açıklanamayacağını belirtti. Sürece birçok biyolojik mekanizmanın birlikte etki ettiğini ifade etti.
“SAĞLIKLI BİREYLERİN TAKVİYE ALMASI İÇİN BİR NEDEN YOK”
Prof. Dr. Özkaya, şu kritik uyarıyı yaptı:
“Antioksidan eksikliği olan kişilerin hekim kontrolünde bu maddeleri alması faydalı olabilir. Ancak sağlıklı bireylerin yüksek doz takviye kullanmasının hiçbir yararı yok.
Beta karoten, A vitamini ve E vitamini tek başına ya da birlikte kullanıldığında ölüm oranını artırıyor.
C vitamininin ömrü uzattığına dair hiçbir kanıt yok. Antioksidan takviyeleri ne hayat kurtarıyor ne de insanları daha sağlıklı yapıyor.”
“SAĞLIKLI HAYAT MERKEZLERİ ÜCRETSİZ HİZMET VERİYOR”
Kontrolsüz takviye kullanımına karşı vatandaşlara önemli bir alternatif sunan Prof. Dr. Özkaya şunları söyledi:
“Sağlık Bakanlığı'nın Sağlıklı Hayat Merkezleri artık hemen hemen her ilçede bulunuyor.
Vatandaşlar bu merkezlere giderek diyetisyen, psikolog, fizyoterapist gibi uzmanlardan ücretsiz destek alabiliyor.
Bu merkezlerde sağlığı güçlendirecek ve hastalıklardan korunmayı sağlayacak tedbirler alınabiliyor.”
