Napolyon'a ilk yenilgisini tattıran Konyalı Komutan

ARAŞTIRMA Yayınlanma : 17 Kasım 2025 08:34 Düzenleme : 17 Kasım 2025 08:40
Napolyon'a ilk yenilgisini tattıran Konyalı Komutan
Fransız İmparatoru Napolyon Bonapart Uzak Doğu'yu ve Orta Doğu’yu sömürgeleştirme umudu ile Osmanlı İmparatorluğu topraklarındaki Akka önüne kadar gelir.

Cezzar Ahmed Paşa ve ordusu Akkâ Kalesi’ni kahramanca savunurken onlara destek olarak gönderilen ve savaşın kazanılmasında önemli rolü olan bir kişi vardır. O da savaşın gizli kahramanı Konyalı Koç Bekir Ağa.

Son derecede disiplinli, ciddî, tavizsiz ve otoriter bir kumandan olan Koç Bekir ağa Sarayın emri sonrası “Konya birliği” ile Akka'ya yardıma gider. Rodos’tan gelen 3.000 kişilik ”nizam-ı cedid” ile birlikte Fransız birliklerini durdurur ve Fransız ordusu geri çekilmek zorunda kalır.

KONYA ASKERİ BİRLİĞİNİN KOMUTANI OLUR

Koç Bekir Ağa, 1749 senesinde Konya’da doğmuştur. Bekir Ağa'nın anası, Karaman'ın İlisra köyünden Afife hatundur. Babası Mevlâna sülâlesinden Halil Çelebidir.

Konya'nın yetiştirdiği önemli değerler arasında olan Koç Bekir Ağa Konya mektep ve medreselerinde biraz okuduktan sonra asker olur, İstanbul'a gider. Orada, yeniçeri ortalarından otuz bire kaydedilir.

Mertliği, doğruluk ve cesurluğu gözden kaçmaz ve ocaklılar arasında tuğsuz vezir mertebesine yükselir. Daha sonra ise Karaman ve arkasından Konya’ya tayin edilir. Burada, askeri teşkilatçılığı sayesinde ünü artar. Padişah II. Mahmut döneminin Konya askeri birliğinin komutanı olur.

NAPOLYON AKKA KALESİNİ KUŞATIR

Napolyon Bonapart, 1799′da Akka kalesini kuşatır. Kalenin teslim edilmesi için kale komutanı olan Cezzar Ahmed Paşa’ya mektup gönderir.

Ancak Cezzar Ahmed Paşa hiçbirini yanıtlamaz, sadece küçük bir not yollar ve şöyle der; “Bu devlet beni, bu kaleyi sana vermem için paşa yapmadı.”

O güne dek yenilmez unvanı taşıyan Napolyon, Cezzar Ahmed Paşa’nın Akka savunması karşısında adeta hiç beklemediği bir durumla karşılaşır. Günlerce devam eder muhasara.

Napolyon son darbeyi vurmak için kalede stokların erimesini beklemektedir. Silah, barut, mühimmat ve en önemlisi gıda stoklarının bitmesi ile son darbeyi vuracak ve kaleyi alacaktır. Bu kale Fransa ve Napolyon için Orta Doğu ve uzak Doğu’ya açılması adına çok önemlidir.

KOÇ BEKİR AĞA DESTEĞE GİDER

İşte tam bu sırada sarayın emri ile Koç Bekir ağa “Konya birliği” ile yardıma gelir, Cezzar Ahmed paşaya. Rodos’tan gelen 3.000 kişilik ”nizam-ı cedid” ile birlikte.

Koç Bekir ağa, askerlerine Fransız birliklerini göstererek ilk emri ise; 'Koman, aslan sütü emmiş yiğitlerim koman!' Siperlerin diğer ucunda da ihtiyar Cezzar Ahmet Paşa yalın kılıç, askerlerinin başında ceylân gibi sekerek bağırıyordur; 'Koman aslan sütü emmiş gazilerim, koman!'

NAPOLYON'UN HAYALLERİ SUYA DÜŞER

Sonuç olarak, Napolyon neye uğradığını şaşırır ve kuşatmanın 64. gününde, ani bir geri çekilme kararı alır. Çünkü bu kaleyi ele geçiremeyeceğini anlamıştır. Uzak doğuyu ve Orta Doğu’yu sömürgeleştirme umudu Akka önünde çakılı kalır.

Bu ruh haliyle “kader beni bir ihtiyarın oyuncağı yaptı” (80 yaşındaki Cezzar Ahmed paşa için) diyen Napolyon, daha sonrada “Akka’da durdurulmasaydım, bütün Doğu’yu ele geçirebilirdim” demiştir. Sayda ve Mısır'ı Osmanlı'ya bırakır sonra da Paris barış senedini imzalar Osmanlı'yla.

AKKA SAVUNMASININ GİZLİ KAHRAMANI

Akka'da yararlığı ve yiğitliği görülen Koç Bekir Ağa'nın Konya'ya döndükten sonra ünü, nüfuz ve itibarı iyice artar. Halkın gözünde bir kahraman olarak tanınır ve yoksulları koruyan cömert bir insan olarak sevilmeye başlar.

Doç. Dr. Mustafa Güler, “Akkâ’da Son Bulan Hayaller: Cezzar Ahmed Paşa ve Napolyon” başlıklı yazısında Koç Bekir Ağa'nın hikayesine 'Yedikıta' dergisinde yer vererek yaptığı kahramanlığını anlatır.

Bütün tarih kitaplarında ve tarihçilerin yazılarında Napolyon’a ilk yenilgiyi Cezzar Ahmed Paşa tattırdı deseler de Akka savunmasının gizli kahramanı Koç Bekir Ağa zamanında, tarihi olayların içinde bulunmak ve bizzat kahramanı olmak itibarıyla hayatı ve şahsiyeti üzerinde durulması gereken değerlerden birisi olduğunu vurgular.

KOÇ BEKİR AĞA'NIN ÖLÜMÜ

O sıralarda, Konya'ya Abdurrahman adında zalim bir kadı gelir. Kadı ortalığı kasıp kavuruyor, asıp kesiyordur. Halk buna dayanamaz.

İstanbul'a yazılıp çizilir ve adamlar göndertilerek kadı görevden alınır. Fakat aradan uzun zaman geçmeden II. Mahmut kadı Abdurrahman'ı iki tuğlu vezir olarak “valilikle” tekrar Konya'ya gönderir. Cüreti artan kadı, içi öç ateşiyle yanıp tutuşuyordur.

Önceki olaylarla ilgisi olduğu gerekçesi ile Koç Bekir ağaya diş biliyordur. Yine zulüm yapmaya başlamıştır. Koç Bekir Ağa duruma yine müdahale eder ve kadıyı yakalatır.

Kadı durumun ciddiyeti anlar ve Bekir Ağa'ya yalvarıp yakarır. Memlekette durmayacağına namus ve Allah'ın üzerine yemin ederek Konya'dan kaçar.

Kaçarken Ilgın ilçesinde başka bir olay sebebi ile ilgili olarak öldürülür. Kadının yakınları ve adamları tarafından olaylar İstanbul’a saraya yanlış aksettirilir, yalan yanlış bilgiler verilerek saray yanıltılır.

KATLEDİLDİĞİ YERE DEFNEDİLİR

Çarhacı Ali Paşa 1809 yılında Konya valiliğine tayin edilir. İlk işi Koç Bekir ağanın katline ait fermanı çıkararak hile ile Çumra ilçesine bağlı Alibeyhüyüğü köyünde katlettirir. Otağ çadırında namaz kılarken tam secdede iken boğdurulur. Bekir ağa katledildiği yere defnedilir.

Yorum Yaz
  • UYARI: Konuyla ilgisi bulunmayan, hakaret içeren cümleler veya imalar, inançlara saldırı, şiddete teşvik yorumları onaylanmamaktadır.