Hava kirliliği, yalnızca çevresel bir tehdit olmanın ötesinde, küresel bir halk sağlığı krizine dönüşmüş durumda. Uzmanlar, hava kirliliğinin kalp hastalıkları, felç ve obezite gibi bulaşıcı olmayan hastalıklara bağlı ölümlerde üçüncü sırada yer aldığını belirtiyor. İstanbul Gelişim Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi ve Halk Sağlığı Uzmanı Nurten Elkin, "Hava kirliliği, sağlığın korunmasının ve hastalıkların önlenmesinin önündeki en büyük engellerden biridir. Soluduğumuz havanın kalitesi, doğrudan yaşam süremizi ve yaşam kalitemizi belirliyor," diyerek sorunun ciddiyetine dikkat çekti.
SOLUDUĞUMUZ HAVA SAĞLIĞIMIZ İÇİN BİR TEHDİT OLUŞTURABİLİR
Dr. Elkin, şehirleşme, sanayileşme ve fosil yakıt kullanımındaki artışın hava kirliliğini kritik boyutlara taşıdığını ifade etti. "Bugün şehirlerimizde soluduğumuz hava, çoğu zaman görünmeyen ama son derece zararlı partiküllerle dolu. Trafik, enerji üretimi, sanayi ve orman yangınları gibi insan kaynaklı emisyonlar; havada kükürtdioksit, azot dioksit, karbonmonoksit ve partikül madde (PM10, PM2.5) birikimine yol açıyor. Bu maddeler solunum yollarına, kalp ve damar sistemine doğrudan zarar veriyor," şeklinde konuştu. Elkin, hava kirliliğinin hipertansiyon ve tütün kullanımından sonra ölüm nedenleri arasında üçüncü sırada yer aldığını vurgulayarak, "Bu, bize aslında ne kadar büyük bir halk sağlığı tehdidiyle karşı karşıya olduğumuzu açıkça gösteriyor," dedi.
KİRLİLİK, YALNIZCA AKCİĞERLERİ DEĞİL TÜM VÜCUDU ETKİLİYOR
Hava kirliliğinin etkilerinin solunum sistemiyle sınırlı kalmadığını belirten Elkin, "Hava kirliliğinden etkilenmeyen bir organ yok," diyerek durumu açıkladı. Kirliliğin, akciğerlerde başlayıp kalp, damar, beyin ve bağışıklık sistemi dâhil tüm organları etkileyen bir zincirleme etki yarattığını belirtti. Uzun süre kirli havaya maruz kalmanın kalp krizi, felç, kalp yetmezliği gibi ciddi hastalıkların görülme riskini artırdığını, ayrıca bağışıklık sistemini baskılayarak enfeksiyonlara karşı direnci azalttığını ekledi. Dr. Elkin, hava kirliliği ile Tip 2 diyabet, obezite, Alzheimer ve depresyon arasındaki ilişkiye de değinerek, "Dünya Sağlık Örgütü’nün raporları, uzun süre kirli havaya maruz kalan bireylerde obezite, diyabet ve nörolojik hastalıkların daha sık görüldüğünü gösteriyor. Hatta ‘beyin sisi’ dediğimiz unutkanlık, dikkat dağınıklığı ve zihinsel yorgunluk gibi belirtiler de hava kirliliğiyle ilişkili olabilir," dedi.
