Türkiye genelinde faaliyet gösteren yasa dışı bahis çeteleri, elde ettikleri kara parayı restoran ve mağazalarda kullanılan POS cihazları üzerinden aklıyor.
Bir müşterinin restoran ödemesi sonrası karakola çağrılmasıyla ortaya çıkan sistemin, Bakanlık tarafından tutulan kara listeyle bağlantılı olduğu belirlendi.
Uzmanlara göre çeteler, bu yöntemi kullanarak kara parayı üç aşamada meşrulaştırıyor.
1. AŞAMA: YERLEŞTİRME — KARA PARANIN SİSTEME GİRİŞİ
Bu ilk aşamada çeteler için en riskli süreç başlıyor. Yasa dışı bahislerden kazandıkları nakit parayı sisteme sokmak için POS’lu işletmelerle iş birliği yapıyorlar.
Bahis çeteleri, internet üzerinden topladıkları parayı genellikle kripto para veya dijital cüzdanlar aracılığıyla elde ediyor.
Bu paraların fiziksel dünyada kullanılabilmesi için “aklanmış” hale gelmesi gerekiyor. Çeteler, mağazalardan sahte ödemeler geçirerek parayı sanki gerçek bir alışveriş yapılmış gibi gösteriyor.
Böylece mağazanın hesabına “temiz” para giriyor, mağaza sahibine ise belirli bir komisyon ödeniyor.
2. AŞAMA: PARANIN KAYNAĞININ GİZLENMESİ
Kara para sisteme girdikten sonra hemen çekilmiyor. Dikkat çekmemek için para, birden fazla işletme hesabı arasında dolaştırılıyor.
Örneğin, bir restorandan başka bir işletmeye “tedarik bedeli” olarak havale yapılıyor, ardından bu para “nakliye ücreti” veya “malzeme bedeli” gibi açıklamalarla başka hesaplara aktarılıyor.
Bu zincirleme işlemler, paranın kaynağını bulanıkslaştırıyor ve iz sürmeyi neredeyse imkânsız hale getiriyor.
3. AŞAMA: TEMİZLENEN PARANIN KULLANIMI
Artık “meşru ticari gelir” görünümüne kavuşan para, çeteler tarafından yatırımlar ve lüks harcamalar için kullanılıyor.
Temizlenmiş fonlar; lüks araç, gayrimenkul, mücevher alımı gibi harcamalarda ya da yeni yasa dışı bahis siteleri kurmak, sunucu kiralamak ve dijital reklamcılık yapmak amacıyla değerlendiriliyor.
Bazı çeteler, gerçek şirketlere ortak olarak veya yeni işletmeler kurarak gelecekteki kara para faaliyetlerine yasal zemin oluşturuyor.
“YEMEK YEDİK, KARAKOLA DÜŞTÜK”: MAĞDURUN ANLATIMI
Sistemin ne kadar tehlikeli olabileceğini bir mağdurun ifadeleri ortaya koydu:
“İki hafta önce Yeşilköy’de bir restoranda arkadaşlarımla yemek yedik. Ödeme, restoranın kendi POS’u yerine farklı bir cihazdan çekildi.
5.000 TL’lik ödemeyi arkadaşım kredi kartı ile yaptı. Sonrasında bu işlemin yasa dışı bahisle bağlantılı bir hesaba aktarıldığı ortaya çıktı.
Bu sebeple karakola ifadeye çağrıldık, hakkımızda adli süreç başlatıldı ve hesaplarımıza bloke konuldu. Masum olduğumuz anlaşıldı ancak ciddi mağduriyet yaşadık.”
BAKANLIĞIN “KARA LİSTESİNDEKİ POS”LAR TAKİPTE
Bakanlık, yasa dışı bahis çeteleriyle bağlantılı POS cihazlarını “kara liste”ye alıyor.
Bu listedeki cihazlardan yapılan bir işlem, otomatik olarak “şüpheli işlem” kategorisine giriyor.
Bu durumda, yalnızca işletme değil, o POS’tan işlem yapan müşteriler de adli incelemeye dahil edilebiliyor.
POS VE QR ÖDEMELERİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN 6 KRİTİK NOKTA
Uzmanlar, benzer mağduriyetlerin önüne geçmek için vatandaşların dikkat etmesi gereken 6 temel uyarıyı şöyle sıraladı:
-
İSİM VE ADRES KONTROLÜ YAPIN.
POS fişinde görünen işletme adıyla ödeme yaptığınız yerin adının aynı olduğundan emin olun. Farklılık varsa işlemi durdurun. -
“POS ARIZALI” TUZAĞINA DÜŞMEYİN.
İşletme, “POS’umuz arızalı” deyip başka cihaz kullanmak isterse nakit ödeme yapın veya işlemi iptal edin. -
FİŞ VE FATURA ALMAYI UNUTMAYIN.
Özellikle 5 bin TL üzeri işlemlerde fiş ve faturayı en az 6 ay saklayın. Belgeler, olası bir soruşturmada delil niteliği taşır. -
FİZİKİ KART KULLANIMINI TERCİH EDİN.
Kart bilgilerinizi uygulamalara girmeyin, fiziki POS cihazıyla temassız veya chipli işlem yapın. -
QR KOD VE UYGULAMA GÜVENLİĞİNİ KONTROL EDİN.
Okutulan QR kodun veya yönlendirildiğiniz uygulamanın gerçekten işletmeye ait olduğundan emin olun. -
İŞLEM SONRASINDA KONTROL YAPIN.
Banka uygulamanızdan işlem detaylarını hemen kontrol edin. Şüpheli durum varsa ekran görüntüsü alın ve bankanızla iletişime geçin.
TEDBİR, MAĞDURİYETTEN KORUR
Yasa dışı bahis çetelerinin kullandığı yöntemler, masum müşterileri bile mağdur edebiliyor.
Uzmanlar, ödeme sırasında dikkatli olunması ve şüpheli durumlarda bankaya veya kolluk kuvvetlerine hemen bildirim yapılmasının büyük önem taşıdığını vurguluyor.
