Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sezgin Şentürk, şap hastalığına neden olan virüsün yapısının çok hızlı değişebildiğini ve bu durumun yeni varyantlarla karşı karşıya kalınabileceği endişesini doğurduğunu belirtti.
VİRÜSÜN HIZLI DEĞİŞİMİ VE YENİ VARYANT TEHLİKESİ
Prof. Dr. Şentürk, şap virüsünün diğer viral etkenlerden farklı olarak kendisini sürekli güncelleyebilen bir yapıya sahip olduğunu vurgulayarak, "Şu anda eğer aşıları zamanında ve uygun serotiple yapılmasına rağmen hastalık oluşuyorsa tahminimiz yeni varyantlarla karşı karşıya kalmış olabiliriz açıkçası" dedi.
Türkiye'de Afrika kökenli Sat-1 ve Sat-2 serotiplerinin hastalığa yol açtığını ve şu anda Sat-1'in aktif olduğunu ifade eden Şentürk, bu serotiplerin ülkeye ilk kez girmesiyle hastalığın etkisinin şiddetli hissedildiğini ve özellikle kuzu ve buzağılarda ani ölümlerin görüldüğünü kaydetti.
Ağız, ayak ve memelerdeki lezyonların verim kayıplarına neden olduğunu ve tırnaklardaki hasarların kalıcı topallık ve zorunlu kesimlere yol açtığını sözlerine ekledi.
AŞILAMA KONUSUNDA YANLIŞ ANLAŞILMALAR VE DOĞRU BİLGİLENDİRME
Şentürk, son günlerde aşı tartışmalarına değinerek, "Aşı yapıldı hayvan öldü, aşı yapıldı ama yine hasta oldu" gibi iddiaların doğru olmadığını belirtti. Bir hayvana şap virüsü bulaştıktan sonra kuluçka döneminin 3 ila 6 gün, hatta bazen 14 ila 21 güne kadar uzayabileceğini hatırlatan Şentürk, aşılama sırasında hayvanın virüs almış olabileceğini ancak henüz belirti göstermemiş olabileceğini ve bu durumun aşıdan sonra hastalık oluştuğu yanılgısına yol açabileceğini söyledi.
Aşılamaın hastalıktan korunmada veya hafif atlatmada son derece önemli olduğunu vurgulayan Şentürk, ilk doz aşıdan 10 gün sonra kısmi bir koruma sağlandığını, ikinci doz aşıdan sonra ise 21 gün sonra tam bağışıklık oluşmaya başladığını dile getirdi.
EKONOMİK YIKIM VE SEKTÖRÜN GÖREVİ
Üreticiler için büyük bir ekonomik yıkıma neden olan şap hastalığıyla mücadelede, aşıların zamanında ve uygun aralıklarla yapılmasına rağmen hastalıkla karşılaşanların şikayetlerinin de olduğunu belirten Şentürk, bunun en büyük nedenlerinden birinin alt varyantlar olabileceği veya hayvanların bağışıklık sistemindeki zayıflıklar nedeniyle beklenilen bağışıklığın oluşmaması olabileceğini ifade etti.
Virüsün sürekli kendisini yenileyen yapısı nedeniyle, bir serotipe karşı yapılan aşının yeni bir varyanta karşı koruyuculuk sağlamadığını belirten Şentürk, ülkeye gelen virüse karşı daha etkin mücadele edilmesi gerektiğini ve hastalıkla ilgili sektör içindeki tüm ilgililerin taşın altına elini koyması gerektiğini vurguladı. Hayvan hareketlerinden salgının boyutuna, gözlemlerden kontrole kadar geniş çaplı çalışmaların yürütülmesinin önemine işaret etti.
