Bursa Uludağ Üniversitesi Veteriner Fakültesi İç Hastalıkları Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sezgin Şentürk, şap hastalığıyla mücadelede yanlış ve halk arasındaki hurafe bilgilerle hareket eden hayvan sahiplerine önemli uyarılarda bulundu. Şentürk, hayvanlara küflü domates yedirilmesi ve idrar içirilmesi gibi yöntemlerin kesinlikle yanlış olduğunu ve yüksek konsantrasyonlu sirke kullanımından da kaçınılması gerektiğini belirtti.
YANLIŞ UYGULAMALAR VE DOĞRU BİLGİLER
Prof. Dr. Sezgin Şentürk, Afrika kökenli Sat-1 virüsünün neden olduğu şap hastalığının Türkiye'de ciddi ekonomik kayıplara yol açtığını hatırlatarak, hastalığın en etkili mücadelesinin aşılama olduğunu vurguladı. Ancak aşılamanın yanı sıra alınacak önlemlerle de etkinliğin artırılabileceğini söyledi. Birçok üreticinin kulaktan dolma bilgilerle hareket ettiğini ve domates yedirilmesi veya idrar içirilmesi gibi uygun olmayan yöntemler denediğini belirten Şentürk, küflü domates yedirilmesi önerilerinin de bulunduğunu ancak bunun doğru olmadığını ifade etti. Domatesin asidik yapısının virüsün canlılığını bir miktar sürdürememesine yardımcı olabileceğini ancak tek başına bir mücadele yöntemi olmadığını belirtti. İdrar içirilmesinin ise farklı hastalıkların hayvandan hayvana bulaşmasına yol açabileceği riskine dikkat çekti.
DOĞRU DEZENFEKSİYON VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Şentürk, üreticilere yönelik daha sağlıklı önerilerde bulundu. Karbonat uygulamalarının basit ve etkili olabileceğini, sirkeli su ile hayvanların ağızlarının dezenfekte edilebileceğini söyledi. Ancak sirkenin yüksek konsantrasyonda kullanılmasının hayvanlarda ağız ve yemek borusunda olumsuz lezyonlara neden olabileceğini belirtti. Sirkenin mutlaka sulandırılarak, en az bire 9 oranında su ile karıştırılarak kullanılması gerektiğini vurguladı. Yüzde 10'luk bikarbonat (yemek sodası) uygulamasının da önemli etkiler gösterdiğini ekledi. İşletmeye şap virüsü girdikten sonra ayak banyolarının ve ayak dezenfeksiyon havuzlarının kullanımının kritik önem taşıdığını belirtti. Hastalığa yakalanan hayvanlara D vitamini, çinko, A ve E vitamini verilmesini önerdi. Antibiyotik ve ağrı kesici gibi ilaçların ise mutlaka veteriner hekime danışarak kullanılması gerektiğini hatırlattı.
EKONOMİK DEZENFEKSİYON VE GÜNEŞ IŞIĞININ ÖNEMİ
Ekonomik gücü sınırlı olan işletme sahipleri için dezenfeksiyon önerilerinde bulunan Şentürk, bire 18 oranında çamaşır suyu ile ortamın dezenfekte edilebileceğini söyledi. Ayak lezyonları için yüzde 2'lik süt kestik veya yüzde 3-5 bakırsülfat (göz taşı) uygulamasının faydalı olacağını belirtti. Şentürk, şap virüsünün güneşi sevmediğini, güneş ışığında iki gün içinde yok olduğunu ancak nemli ve karanlık ortamlarda altı aya kadar canlılığını koruyabildiğini vurguladı. Bu nedenle özellikle yeterli güneş ışığı almayan küçük işletmelerde dezenfeksiyonun büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
