Bir zamanların vazgeçilmez el sanatlarından olan yorgancılık, ustalarının ellerinde yavaş yavaş tarihe karışıyor. Samsun'da mesleğin "en genci" olduğunu belirten 52 yaşındaki yorgan ustası Mehmet Selçuk, 40 yıldır attığı ilmeklerin artık sonuna geldiklerini ifade etti.
SANAYİLEŞME VE MAKİNE ÜRETİMİNİN ETKİSİ
Sanayileşme ile birlikte makine üretimi yorganların piyasayı ele geçirmesi, el emeği göz nuru yün ve pamuk yorganları ikinci plana itti. Bir dönem 100'ü aşkın yorgan ustasının bulunduğu Samsun'da bugün bu sayı iki elin parmaklarını geçmezken, çırak yetişmediği için mesleğin geleceği de karanlık görünüyor.
ÇIRAK YETİŞMİYOR, MESLEK YOK OLUYOR
40 yıl önce çırak olarak başladığı meslekte kendisinden sonra hiç çırak yetişmediğini belirten usta Selçuk, "Yün, pamuk ve elyaftan yorganlar yapıyorum. Müşterinin kendi malzemesi varsa işçilik de yapıyoruz. Kış aylarında en çok yün yorgan tercih edilir. Yün hem sıcak tutar hem de daha sağlıklıdır. Elyafın hammaddesi kimyasal olduğundan çok önermiyoruz. Hakiki yün yorgan 3 bin 500 TL, pamuk yorgan 2 bin 500 TL, elyaf ise yaklaşık bin 500 TL’den satılıyor" dedi. "En genç yorgancı benim" diyen Selçuk, mesleğin yok oluşun eşiğinde olduğunu kaydederek, çırak bulamamanın sektörü bitirdiğini vurguladı. "Önceden Samsun’da 100’ün üzerinde usta vardı. Şimdi 10’u zor bulursun. Çırak yetişmiyor. Gençler kolay para kazanabilecekleri işlere gidiyor. 52 yaşındayım ama benden genç yorgancı yok. Diğer ustalar 55 ile 70 yaş arasında. En fazla 5-6 yıl daha devam edebilirim. Hazır dikim yorganlar oldukça yaygınlaştı. El işi yorganların 15-20 yıl sonra tamamen biteceğini düşünüyorum" diye konuştu. Yorgancılığın zahmetli bir iş olduğuna dikkat çeken Selçuk, "Yere oturup saatlerce iğneyle işlemek kolay değil. Çıraklar 2 saatte ‘belim ağrıyor’ deyip bırakıyor. ‘Elime iğne battı’ diye kaçan çok oldu" ifadelerini kullandı. Soğuk kış günlerine doğru gidilirken yün ve pamuk yorganların hem daha sıcak hem de daha sağlıklı olduğunu belirten usta, eskilerin yün yorgana değer verdiğini ancak yeni gelinlerin el işi yorgan almaya pek sıcak bakmadığını da sözlerine ekledi.
