Biruni Üniversitesi Meslek Yüksekokulu Öğretim Üyesi fizyoterapist Begüm Büyükerik, akıllı telefonların uzun süre ve yanlış pozisyonda kullanılmasının el, parmak ve bilek üzerinde önemli kas-iskelet sistemi sorunlarına yol açabileceğini belirtti.
Büyükerik, akıllı telefonların iki elle kullanım için tasarlanmasına rağmen, pek çok kişinin pratiklik nedeniyle tek eli tercih ettiğini ifade etti.
BAŞPARMAK VE EL KASLARI AŞIRI YÜK ALTINDA
Büyükerik, tek elle telefon kullanımının özellikle başparmak üzerinde ciddi yük oluşturduğunu vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
"Bu alışkanlık özellikle başparmak üzerinde aşırı yük oluşturuyor. Tek elle kullanım başparmak hareketlerini sürekli tekrarlayan bir döngüye sokuyor.
Elin diğer bölümü ise telefonu kavramak için gereğinden fazla gergin kalıyor. Bu durum zamanla ağrıya, performans kaybına ve fonksiyonel kısıtlılığa yol açabiliyor."
SERÇE PARMAKTA ŞEKİL BOZUKLUĞU: “SMARTPHONE PINKY”
Tek elle telefon tutmanın yalnızca başparmağı değil, elin diğer parmaklarını da etkilediğini anlatan Büyükerik, özellikle “serçe parmak” olarak bilinen beşinci parmakta son yıllarda dikkat çeken deformiteler geliştiğini vurguladı.
Büyükerik, bu durumu şu sözlerle anlattı:
"‘Smartphone pinky’ olarak adlandırılan bu durum giderek yaygınlaşıyor. Özellikle gençler telefonun alt kısmını taşımak için küçük parmaklarını sürekli bükülü pozisyonda kullanıyor."
EKLEMDE ÇUKURLAŞMA VE KEMİKTE ŞEKİL DEĞİŞİKLİĞİ GÖRÜLEBİLİR
Bu pozisyonun küçük parmak eklemi üzerinde tekrarlayıcı baskı oluşturduğunu belirten Büyükerik, zamanla oluşabilecek sorunlara dikkat çekti:
"Zaman içinde PIP ekleminde çukurlaşma, hafif eğilme, yana kayma ve kemik üzerinde girinti benzeri şekil değişiklikleri görülebiliyor. Bunlar genellikle yumuşak dokuların kronik basınca uyum sağlamasından kaynaklanıyor."
“KÜÇÜK PARMAĞI TAŞIYICI DESTEK OLARAK KULLANMAYIN”
Beşinci parmakta oluşabilecek şekil değişikliklerinin büyük ölçüde önlenebilir olduğunu vurgulayan Büyükerik, şu önerilerde bulundu:
"Telefonu mümkün olduğunca iki elle kullanmak gerekir.
Küçük parmağı taşıyıcı destek olarak kullanmaktan kaçınılmalıdır. Kısa kullanım aralıkları ve düzenli dinlenme molaları verilmelidir. El ve parmaklara yönelik basit germe egzersizlerini gün içine yaymak gerekir.
Telefon halkaları ve ergonomik tutuş aparatlarını doğru konumlandırarak yük azaltılmalıdır. Bu önlemler özellikle gençlerde uzun süreli deformite gelişimini belirgin şekilde azaltabilir."
KARPAL TÜNEL SENDROMU RİSKİ DE ARTIYOR
Büyükerik, bilek ve parmaklarda sürekli tekrar eden bükme-açma hareketleri, uygunsuz duruş ve uzun süreli statik pozisyonların kaslara giden kan akımını azalttığını belirterek, bunun kas yorgunluğunu artırdığını ve karpal tünel sendromu riskini yükseltebildiğini kaydetti.
Akıllı telefon kullanımının el kasları üzerindeki uzun dönem etkilerinin ilerleyen yıllarda daha net ortaya çıkacağını ifade eden Büyükerik, erken yaşta doğru kullanım alışkanlığı kazanmanın önemine dikkat çekerek şu değerlendirmeyi yaptı:
"Gençlerde sağlıklı kullanım davranışlarının yerleşmesi, ilerleyen yaşlarda gelişebilecek tendon, eklem ve sinir sorunlarını önemli ölçüde azaltacaktır."
