Akdeniz Üniversitesi Fen Fakültesi Uzay Bilimleri ve Teknolojileri Bölümü'nden Doç. Dr. Nusret Demir'in de yürütücüsü olduğu "Kültürel Miras Alanlarında Deprem Hasarının Değerlendirilmesi" projesi, Avrupa'nın en prestijli ödüllerinden biri olan Europa Nostra'yı kazandı. 2026 yılı için "Yurttaş Katılımı ve Farkındalık" kategorisinde ödüle layık görülen proje, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından bölgedeki kültürel mirasın durumunu tespit etmek amacıyla hayata geçirildi.
11 İLİ SARAN DEPREMİN ARDINDAN UMUT YOLCULUĞU
Türkiye'yi derinden sarsan 11 ildeki yıkıcı depremler sonrası, bölgedeki tarihi ve arkeolojik alanların durumu büyük endişe yaratmıştı. Ege Üniversitesi'nden arkeolog Prof. Dr. Çiler Çilingiroğlu'nun sosyal medya üzerinden başlattığı, tarihi alanlardaki hasarın belgelenmesi çağrısı, kısa sürede uluslararası bir başarıya dönüştü. Doç. Dr. Nusret Demir'in de katılımıyla büyüyen bu çağrı, arkeologlar, mimarlar, restoratörler, mühendisler ve öğrencilerden oluşan 50'den fazla gönüllüyle bir araya gelerek kolektif bir dijital izleme sistemi kurulmasını sağladı.
SIFIR BÜTÇE, BİN 500 MİRAS ALANI VE NASA TEKNOLOJİSİ
Tamamen gönüllü emekle ve sıfır bütçeyle yürütülen bu olağanüstü proje, WhatsApp, Instagram ve Google Workspace gibi günlük dijital araçları birer veri merkezine dönüştürdü. Sahadan gelen fotoğraflar ve raporlar, uluslararası uydu görüntüleriyle birleştirildi. Ekip, deprem hasarını tespit etmek için NASA/Caltech ARIA laboratuvarının uydu tabanlı SAR verilerini kullandı. Bu yenilikçi yöntemle, Göbekli Tepe, Nemrut Dağı gibi UNESCO Dünya Mirası listesindeki alanlar dahil olmak üzere 1.500'den fazla arkeolojik ve tarihi alan incelendi. Proje, tarih öncesi höyüklerin Osmanlı dönemi yapılarından daha dayanıklı olduğunu ortaya koyarak gelecekteki afet koruma planları için ezber bozan sonuçlar sundu. Tüm veriler, 2025'te etkileşimli çevrimiçi harita ile açık erişime açıldı. Ödül jürisi, girişimi "dünya genelindeki diğer afet bölgelerinde de uygulanabilecek düşük maliyetli ve ölçeklenebilir bir model" olarak nitelendirdi. Ödül töreni, 26-30 Mayıs 2026 tarihleri arasında Güney Kıbrıs'ta düzenlenen Avrupa Kültürel Miras Zirvesi kapsamında Lefkoşa'da gerçekleştirildi.
