Evet. 1700 yıllık geçmişe sahip olan tarihi Aya Elenia Kilisesi I. Dünya savaşı sırasında Türkiye'nin ilk ortopedi hastanesi olarak da kullanıldı.
GİRİŞ KAPISINDA YAZIYOR
Bizans dönemine tarihlendirilen eserin, giriş kapısı üzerindeki kitabede yapının 327 yılında İmparator Konstantin’in annesi Helene tarafından Kudüs yolculuğu sırasında inşa ettirildiği ve II. Mahmut ile Abdülmecit dönemlerinde onarımlar gerçekleştirildiği belirtiliyor.
İÇİ AHŞAPTAN YAPILMIŞ
Dört serbest destekli, kapalı yunan haçı planlı olan eserin batısında narteks adı verilen bir giriş bölümü ve galerilere geçişi sağlayan merdivenler bulunuyor. Kilisenin en az mimarisi kadar önemli diğer öğeleri ise ahşaptan yapılmış ikonastasis, ambon, despot koltuğu ve kiborium olarak adlandırılan litürjik eserleridir. Ahşap öğelerin yanı sıra Aya Kilisesi duvar freskleri konusunda da oldukça zengin süslemelere sahiptir.
DÜNYANIN İLK KİLİSESİ
327 yılından günümüze kadar varlığını kesintisiz bir şekilde sürdüren Aya Elenia Kilisesi dünyanın ayakta duran ilk kilisesi olma özelliğini de taşıyor. Ünlü Türkolog Ali Canip Olgunlu Karadaki Yelkenli Ayasofya kitabında bu konuya dikkat çekiliyor. Yapının bin 700 yıldır ayakta duruyor. Ortodoks mezhebine yakın olan insanlar daha çok burayı geziyor.
İLK ORTOPEDİ HASTANESİ OLDU
Birinci Dünya Savaşı'nda Aya Eleni Kilisesi Türkiye'nin ilk ortopedi hastanesi olarak faaliyete girmiş, burada ahşaptan kol ve bacaklar üretilip cephelere nakledilerek orada da insanlara montajı gerçekleştirilmiş. Eğer kişiler çok ağır hastaysa Aya Eleni Kilisesi'ne getirilmiş ve burada tedavileri yapılmış.
SAVAŞTAN SONRA YENİDEN İBADETE AÇILDI
Birinci Dünya Savaşı'ndan sonra Aya Eleni Kilisesi'nin yine Ortodokslara, Hristiyanlara devri gerçekleştirilmiş. 1924 yılına kadar burası kilise olarak faaliyetlerine devam etmiş. 1924 yılından sonra buradaki Hristiyanlar Yunanistan'a göç ettirilmiş. Müslümanlar ise burada gayrimüslimlerle ticari ilişkiler içerisinde ve Müslümanlar da yavaş yavaş göçmeye başlamış. 1924 yıldan sonra Aya Eleni Kilisesi'nin kapılarına kilit vurulmuş.
