ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Karadeniz ve Marmara Denizi'ndeki ilkbahar ve yaz aylarında gözlemlenen o büyüleyici turkuaz renk değişimini uzaydan belgeledi. PACE uydusu ve Uluslararası Uzay İstasyonu'ndan (ISS) çekilen görüntüler, İstanbul Boğazı ve çevresindeki denizlerde yoğunlaşan fitoplanktonların yarattığı olağanüstü manzarayı gözler önüne seriyor.
DENİZİN TURKUAZ RENGİ MİKROSKOBİK CANLILARDAN GELİYOR
Genellikle yılın büyük bölümünde koyu mavi ve siyaha yakın tonlarda görülen Karadeniz ve Marmara Denizi, ilkbahar sonu ve yaz başında adeta renk değiştiriyor. NASA'nın 8 Şubat 2024'te yörüngeye gönderdiği PACE uydusundaki Ocean Color Instrument (OCI) cihazı, 22 Haziran 2026'da bu dikkat çekici renk değişimini yüksek bir hassasiyetle kaydetti. Görüntülerde Karadeniz'in geniş alanlarının açık mavi ve turkuaz tonlarına büründüğü açıkça görülüyor. Bilim insanları bu rengin kaynağının, 'kokkolitofor' adı verilen ve kalsiyum karbonat plakalarla kaplı mikroskobik fitoplanktonların aşırı çoğalması olduğunu belirtiyor. Bu canlılar, güneş ışığını yansıtarak deniz yüzeyine süt mavisini andıran o eşsiz turkuaz görünümü veriyor. NASA, yılın diğer dönemlerinde denizde daha çok silika kabuklu diyatomların bulunduğunu ve bu nedenle denizin daha koyu göründüğünü ekliyor.
İSTANBUL BOĞAZI'NDA UZAYDAN GÖRÜNTÜLENEN AKINTILAR
Yaklaşık bir ay önce, 27 Mayıs 2026'da Uluslararası Uzay İstasyonu'nda görev yapan Expedition 74 ekibinden bir astronotun çektiği fotoğrafta ise İstanbul Boğazı boyunca uzanan turkuaz akıntıların netliği dikkat çekiyor. Karadeniz'den Marmara Denizi'ne doğru ilerleyen fitoplankton hareketleri ve karmaşık akıntı desenleri, uzaydan bile seçilebilecek kadar belirgin. Yaklaşık bir ay arayla elde edilen bu uydu ve uzay istasyonu görüntüleri, bölgedeki mevsimsel fitoplankton hareketlerini ve deniz ekosistemindeki doğal döngüyü gözler önüne seriyor. Uzmanlar, fitoplanktonların deniz besin zincirinin temelini oluşturmasının yanı sıra atmosferdeki karbon döngüsünde de kritik bir role sahip olduğunu vurguluyor. Daha önce dronlarla da görüntülenen bu turkuaz renk değişimi, şimdi uzaydan gelen verilerle de desteklenerek hem deniz seviyesinden hem de uzaydan karşılaştırmalı olarak incelenebiliyor.
