Kastamonu Üniversitesi İletişim Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Erkam Temir'in yürütücülüğünde, TÜBİTAK desteğiyle "Yayın Etiği Çerçevesinde Yapay Zeka Tabanlı Dil Modellerinin Kullanımı" konulu bir eğitim düzenlenecek. Bu eğitimle, akademik dünyada hızla yaygınlaşan yapay zeka kullanımının beraberinde getirdiği etik ve hukuki sorunlara karşı kapsamlı bir farkındalık yaratılması amaçlanıyor.
AKADEMİK DÜNYADA YAPAY ZEKA RÜZGARI VE ETİK TEHDİTLER
2237-A Bilimsel Eğitim Etkinlikleri Destekleme programı kapsamında TÜBİTAK tarafından desteklenen bu önemli proje, yapay zekanın akademik yayınlardaki kullanımının etik boyutunu mercek altına alıyor. "Yayın Etiği Çerçevesinde Yapay Zeka Tabanlı Dil Modellerinin Kullanımı" başlıklı eğitim için başvurular 31 Aralık'a kadar devam edecek. 19-20 Ocak 2026 tarihlerinde çevrimiçi olarak ve ücretsiz gerçekleştirilecek eğitimden, Türkiye genelindeki lisansüstü öğrencileri ve akademisyenler Kastamonu Üniversitesi'nin resmi web sitesi üzerinden yararlanabilecek.
İNTİHALDEN GİZLİ YAPAY ZEKA KULLANIMINA: ETİK İHLALLERİN BOYUTU
Eğitim programı, yayın etiğinin temel prensiplerinden intihalin hukuki yönlerine, COPE ve ICMJE gibi uluslararası standartlardan benzerlik tespit yazılımlarının sınırlarına, yapay zeka ile üretilmiş metinlerin nasıl saptanacağına ve etik beyan yükümlülüğüne kadar geniş bir yelpazede bilgi sunacak. Doç. Dr. Erkam Temir, özellikle lisansüstü tezlerde ve akademik yayınlarda intihal, uydurma kaynak kullanımı, gizli yapay zeka kullanımı ve yazar sorumluluğu ihlallerinin sıkça karşılaşılan sorunlar olduğunu vurguladı. Temir, "Yayın etiği ihlalleri, özellikle intihal, sadece ahlaki zayıflıklardan değil, aynı zamanda ciddi bir bilgi ve farkındalık eksikliğinden kaynaklanıyor. Yapay zeka araçları bu tabloyu daha da karmaşık hale getiriyor; düşük benzerlik oranına sahip ve özgün gibi görünen ancak araştırmacının gerçek entelektüel katkısını yansıtmayan metinler, etik ihlallerin görünmez hale gelmesine neden olarak bilimsel güveni zayıflatıyor" dedi. Yapay zekanın sorunu büyütmesinin temel nedenlerinden birinin, metinlerin özgün olduğu yanılgısı olduğunu belirten Temir, pek çok öğrenci ve araştırmacının yapay zeka tarafından üretilen içeriği kendi fikri katkısı olarak sunduğunu ifade etti. Bu durumun, bilginin üretim biçimini ve bilimsel güvenilirliği doğrudan tehdit eden yapısal bir probleme dönüştüğünü de sözlerine ekledi. TÜBİTAK'ın projeye verdiği desteğin, yapay zeka çağında akademik etiğin ulusal düzeyde güçlendirilmesi gerektiğinin önemli bir göstergesi olduğunu belirten Temir, etik farkındalığın artırılmasının sadece bireysel bir sorumluluk değil, aynı zamanda bilim politikalarının temel bir unsuru olduğunu vurguladı. Eğitimden beklenen çıktıların sadece teknik becerilerle sınırlı olmadığını belirten Temir, programın katılımcılara yayın etiği, akademik dürüstlük, şeffaflık, yazar sorumluluğu, metodolojik uyum, fikri mülkiyet bilinci ve hukuki sorumluluk konularında güçlü bir temel kazandıracağını belirtti. Temir, projenin amacının sadece yapay zeka araçlarının akademik kullanımını öğretmek değil, aynı zamanda bilimsel çalışmanın özünü oluşturan etik tutumu, sorumluluk bilincini ve bilimsel dürüstlüğü güçlendirmek olduğunu sözlerine ekledi.
