Yaz ayları geldiğinde tatil planları tüm hızıyla sürerken, kemoterapi tedavisi gören hastaların aklındaki en temel soru: 'Tedavim sürerken tatile çıkabilir miyim?' Liv Hospital Ulus Tıbbi Onkoloji Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Meltem Topalgökçeli Selam, bu endişeleri giderecek önemli bilgiler paylaştı. Selam, 'Doğru önlemler alındığı takdirde kemoterapi hastaları da yazın güvenle tatil yapabilirler. Kemoterapi almak, sosyal yaşamdan tamamen kopmayı gerektirmez.' diyerek hastalara umut verdi. Ancak, sıcaklık, güneş ve enfeksiyon risklerine karşı dikkatli olunması gerektiğini de vurguladı.
YAZIN RİSKLERİ VE ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER
Kemoterapinin bağışıklık sistemi, cilt ve sıvı dengesi üzerindeki hassasiyetini artıran etkileri nedeniyle yaz aylarında bazı özel riskler ortaya çıkabiliyor. Yüksek sıcaklıklar, yoğun güneş ışığı ve hijyen koşullarındaki değişiklikler, hastalar için potansiyel tehlikeler barındırıyor. Dr. Selam, 'Bu riskler, doktor tavsiyelerine uyularak ve bilinçli hareket edilerek büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Hastalarımızın yaşam kalitelerini korumaları en büyük arzumuz.' şeklinde konuştu. Özellikle güneşten korunmanın, sadece konfor değil, tedavinin de ayrılmaz bir parçası olduğuna dikkat çekildi. Bazı kemoterapi ilaçlarının cildi güneşe karşı aşırı hassas hale getirebildiği ve kısa süreli maruziyetin bile ciddi yanıklara yol açabileceği belirtildi. Bu nedenle, en az SPF 50 koruma faktörlü güneş kremlerinin düzenli olarak kullanılması ve güneşin en dik geldiği saatlerde (10.00-16.00) dışarıda bulunmaktan kaçınılması öneriliyor. Geniş kenarlı şapka, UV filtreli gözlük ve pamuklu, açık renkli kıyafetler de ek koruma sağlıyor.
SIVI TÜKETİMİ VE GIDA GÜVENLİĞİ HAYATİ ÖNEM TAŞIYOR
Yaz sıcaklarında artan sıvı kaybının, kemoterapi ilaçlarının da etkisiyle daha tehlikeli hale gelebileceği uyarısında bulunuldu. Yeterli su tüketmemek, böbrek fonksiyonlarını olumsuz etkileyebilir ve halsizlik ile tansiyon düşüklüğünü tetikleyebilir. Doktorun özel bir tavsiyesi yoksa günlük 2-2,5 litre su içilmesi gerektiği, idrar renginin koyulaşmasının ise susuzluk belirtisi olduğu ifade edildi. Havuzlar, bağışıklık sistemi baskılanmış hastalar için bakteri ve mantar riski taşıdığından, doktor onayıyla temizliği güvenilir denizlerde yüzülmesi tavsiye ediliyor. Deniz sonrası hemen duş almak ve ıslak mayoyla uzun süre kalmamak da enfeksiyonlardan korunmada kritik adımlar. Gıda güvenliği konusunda ise yaz aylarında besinlerin daha çabuk bozulduğu hatırlatılarak, açıkta satılan ürünlerden, mayonezli gıdalardan ve güvenilir olmayan süt ürünlerinden uzak durulması gerektiği belirtildi. Sebze ve meyvelerin iyice yıkanması, hatta mümkünse kabuklarının soyularak tüketilmesi, yemeklerin ise oda sıcaklığında uzun süre bekletilmemesi enfeksiyon riskini azaltıyor. Cilt bakımında ise parfüm ve alkol içermeyen nemlendiriciler kullanılarak, cildin hassasiyetine uygun ürünler tercih edilmeli. Son olarak, 38 derece ve üzeri ateş, şiddetli baş ağrısı, bilinç bulanıklığı gibi acil durumlarda mutlaka sağlık kuruluşuna başvurulması gerektiği vurgulandı.
