Yaz aylarının serinletici meyvesi karpuz, doğru şekilde tüketildiğinde vücuda birçok fayda sağlıyor. Medical Park Ankara Hastanesi Beslenme ve Diyet Bölümü’nden Diyetisyen Pınar Doğan, karpuzun faydaları ve sağlıklı tüketim yöntemleri hakkında bilgi verdi.
Karpuzun dilimlenmiş olarak tüketilmesinin en yaygın yöntem olduğunu belirten Doğan, özellikle yaz aylarında ferahlatıcı bir atıştırmalık olarak tercih edildiğini söyledi. Beyaz peynir ve zeytinyağı ile hazırlanan karpuz salatasının ise hem hafif hem de besleyici bir alternatif olduğunu belirtti.
Karpuzun A ve C vitaminleri, magnezyum, potasyum gibi çeşitli besin maddeleri içerdiğine dikkat çeken Doğan, “Karpuz, A vitamini sayesinde göz ve cilt sağlığını destekler, kan basıncını dengeler. Karotenoidler ise damar sertliğini ve kalp krizi riskini azaltır” dedi.
Karpuzun, oksidatif stresi azaltarak kalp sağlığını koruduğunu ifade eden Doğan, aynı zamanda sindirimi düzenlediğini, kabızlık ve hazımsızlık şikâyetlerine iyi geldiğini belirtti. “C vitamini ihtiyacının %16’sını karşılar, kan basıncını düzenler, tansiyonu dengelemeye yardımcı olur” diyen Doğan, karpuzun diyabet, obezite ve bazı kanser türlerinin riskini de azaltabileceğini söyledi.
Kas ağrılarına karşı da etkili olduğunu aktaran Doğan, spor sonrasında karpuz veya karpuz suyunun tüketilmesini önerdi. “Egzersiz sonrası 1 bardak karpuz suyu, kasları toparlamak ve ağrıyı azaltmak açısından faydalıdır” dedi.
Karpuzun %92’sinin sudan oluştuğunu vurgulayan Doğan, bu özelliğiyle susuzluğu giderdiğini ve ödem sorunu yaşayan bireyler için yaz aylarında oldukça yararlı olduğunu belirtti.
Karpuz çekirdeğinin de sağlık açısından faydalar sunduğunu söyleyen Doğan, “İçerdiği cucurbocitrin maddesiyle kan basıncını düşürür, böbrek fonksiyonlarını destekler. Günlük 1 avuç tüketmek yeterlidir” dedi. Çiğ olarak tüketilebileceği gibi kavrularak da yenilebileceğini belirtti.
Karpuz kabuğunun da değerlendirilebileceğini belirten Doğan, kabuğun lif içeriği sayesinde sindirimi desteklediğini, mide yanmasına iyi geldiğini ve sitrülin adlı aminoasit sayesinde kalp-damar sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğunu ifade etti. Özellikle hamile kadınlar ve prostat kanseri riski taşıyan erkekler için kabuğun önemli faydaları olabileceğini ekledi.
Günlük karpuz tüketiminin 300 gram (yaklaşık 2 porsiyon) ile sınırlandırılması gerektiğini vurgulayan Doğan, “Aşırı tüketimi karın ağrısı, şişkinlik, gaz, kan şekeri artışı, nadiren ciltte renk değişimi ve kilo alımına neden olabilir. Karpuz, ana öğün yerine ara öğün olarak tercih edilmelidir” uyarısında bulundu.
Diyabet hastalarının özellikle dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Doğan, “Karpuzun şeker oranı ve glisemik indeksi yüksektir. Bu nedenle diyabet ve gebelik diyabeti olan bireylerin büyük porsiyonlardan kaçınmaları gerekir” dedi.
Fazla tüketimin bazı sağlık sorunlarına yol açabileceğini de belirten Doğan, “Aşırı karpuz tüketimi kan şekeri seviyesini hızla yükseltir. Likopen fazlalığı ciltte renk değişimine neden olabilir. Potasyum içeriği nedeniyle böbrek hastaları da dikkatli olmalıdır. Elektrolit dengesini bozabileceği için ölçülü tüketilmelidir” diye konuştu.
