Yozgat'ın Çekerek ilçesinde bağ bozumunun tamamlanmasının ardından geleneksel üzüm pekmezi yapım süreci başladı. Özellikle köylerde kadınların yoğun çabasıyla kurulan pekmez kazanları, hem kış hazırlıklarının önemli bir parçasını oluşturuyor hem de kültürel bir mirasın yaşatılmasına katkı sağlıyor.
GELENEKSEL YÖNTEMLERLE ÜRETİM
Sabahın erken saatlerinde toplanan üzümler, büyük leğenlerde özenle ayıklanıp eziliyor. Elde edilen üzüm suyu, dikkatlice süzüldükten sonra büyük kazanlarda odun ateşiyle uzun saatler boyunca kaynatılıyor.
Bu zahmetli ve geleneksel sürecin sonunda, doğal, katkısız ve koyu kıvamlı üzüm pekmezi sofralara ulaşmak için hazırlanıyor. Pekmez yapımında genellikle bölgenin yerli ve doğal şeker oranı yüksek çeşitlerinden olan üzümler tercih ediliyor.
Bu üzümler, hiçbir kimyasal katkı maddesi kullanılmadan, yoğun bir şekilde kaynatılarak lezzetli pekmeze dönüştürülüyor.
ÜRETİCİLERDEN YENİ GİRİŞİMLER
Çekerek ilçesine bağlı Arpaç köyünde yaşayan 81 yaşındaki Halim Süzener, kendi üzümünü kendisi yetiştirip bakımını yaptığını ve bu yıl iklim değişikliği nedeniyle verimin azaldığını belirtti.
Süzener, "İnsanlar tembellik yapmasın, üretsinler. 1 kilo üzüm 100 liradır. Üzümü topladıktan sonra pekmez yapacağız. İklim değişikliği olmasaydı bu 5 dönüm bağda 200 kasa üzüm vardı.
Şimdi 50 kasa üzüm alacağız" dedi. Bayındırhüyük köyünden Süleyman Başkan ve eşi Yıldız Başkan, köylerini sevdikleri için KOP projesine başvurarak üzüm yetiştirmeye başladıklarını dile getirdi.
Önceki dönem Cumhurbaşkanı Yardımcısı Fuat Oktay'ın yerelden kalkınma modelini örnek aldıklarını belirten Süleyman Başkan, bağcılık ve bağcılığın geliştirilmesi projesiyle yola çıktıklarını söyledi. Başkan, "2 yıl ürünün büyüme süreci gelişti.
2 yıldır üzüm ve Tokat yaprağı ürünlerini elde etmeye başladık. Geçen yıl çok verim aldık. Bu yıl soğuktan dolayı biraz verimimiz düştü. İnşallah gelecek yıllarda daha çok verim alacağız. Üzümden yaptığımız pekmezimiz çok meşhurdur.
Pekmezden çocukların yiyebileceği doğal atıştırmalık ürettik. İsmi ‘Loken’ yani lokmalık enerjinin kısaltması. Ağzınıza bir tane attığınızda enerji geliyor. Kime tattırdıysak çok beğendi.
Seri üretime henüz geçemedik. Seri üretim için makineleşme lazım. Bazı sıkıntılar çıktı. Ama hayallerimizden vazgeçmedik" ifadelerini kullandı.
DESTEK BEKLENTİSİ VE TÜKETİCİ FİYATLARI
Yıldız Başkan, 5 dönüm arazi üzerinde bağ kurduklarını ve burada pekmezler ile 'Loken' ürünlerini yapmak istediğini belirtti. Başkan, makine çalıştırabilmek için elektrik gerektiğini ve devlet büyüklerinden destek beklediklerini ifade etti.
Elektriğin 200 metre ötede olduğunu söyleyen Yıldız Başkan, ortalama 9-10 kilo üzümden 1 kilo pekmez elde edildiğini ve üzümün kilosunun 100 lira olduğunu aktardı.
Pekmezin fiyatının bin lira civarında olması gerektiğini ancak 700-800 lira gibi bir fiyat düşündüklerini, işçilik maliyetlerini katmadıklarını ve bu şekilde tüketiciyi de düşündüklerini söyledi.
