Zeytinde rekolte düşüşü ve kaliteli ürüne artan talebe paralel olarak zeytinyağı üretiminin düşmesi fiyatları sert yükseltti. Yeni hasat dönemi yaklaşırken önümüzdeki sezonun ‘yok yılı’ olacağını belirten uzmanlar, bu yıl ciddi düşüş beklendiğini, fiyatların da astronomik oranda artacağını söylüyor.
Zeytinyağında yeni sezon öncesi hareketlilik başladı. Edremit Körfezi başta olmak üzere birçok üretim bölgesinde zeytinyağının litre fiyatı son bir ayda 150 TL’den 240 TL’ye yükseldi.
Küresel ölçekte ise fiyatlar 3,4 dolardan 4,4 dolara çıktı. Stoklarda kalan yağların kalitesinin dee risk altında olduğu belirtiliyor. Sektör temsilcileri fiyat artışlarının temel nedenini, 2025-2026 sezonunun ‘yok yılı’ olmasıyla açıklıyor.
FİYATLAR SON BİR AYDA UÇTU
Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Ali Uçar, kuraklığın rekolteyi olumsuz etkilediğini belirterek, "Zeytin ağaçlarına su verilemedi. Bu durum üretimi azalttı, fiyatlara da yansıdı. Yurt dışına endekslediğimizde geçen ay 3,5 euro olan fiyatlar bugün 5 euroya çıktı" dedi.
Geçen yıl yüksek üretim ve ihracat yasağı nedeniyle depolarda önemli miktarda stok birikti. Ancak bu yağların kalitesi tartışma konusu. Üreticiler, "Yağların büyük bölümü işletmelerin emanet depolarında ya da üreticilerin evlerinin altında tutuluyor. Bu koşullarda ürünün kalitesini korumak mümkün olmuyor" diyerek sorunlara dikkat çekti.
BU YIL ZEYTİN AZ, MALİYET ÇOK
Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) Başkanı Dr. Mustafa Tan, spekülatif artışlardan ziyade, arz-talep dengesi ve rekolte tahminlerinin fiyatları etkilediğini vurgulayarak, “Bu yıl zeytin az, maliyet çok. Fiyatların geri gitmesi için aşırı bolluk gerekir, ama öyle bir sezon olmayacak” dedi.
Edremit Ticaret Odası Başkanı Ahmet Çetin de piyasadaki fiyat artışlarının arz-talep dengesiyle doğrudan ilişkili olduğunu belirtti. Çetin, “Piyasada yağ kalmayınca fiyat doğal olarak yükseliyor. Üretici, fiyatlar yükselmeden yağı elden çıkarmıyor” diye konuştu
Çetin, fiyatların kontrol altına alınması için lisanslı depo sistemi kurulması gerektiğini, bu konuda 10 ortak oda ile çalıştıklarını söyledi. Tüm izinlerin alındığını belirten Çetin, sistemin devreye alınmasıyla fiyatların dengeleneceğini ifade etti.
“ÜRETİCİ DESTEKLENMELİ”
Ayrıca üreticiye litre bazında en az 50 TL destek verilmesi gerektiğini savunan Çetin, “Dönüm başı destek yerine litre başına destek sağlanmalı. Böylece kayıt dışılık önlenir, devlet vergi kazanır, üretici ise emeğinin karşılığını alır” diye konuştu.
Ahmet Çetin, sanayicinin elinde yağ kalmadığını, üreticinin ise düşük fiyatlar nedeniyle stoktaki yağı elden çıkarmadığını dile getirerek sanayicinin ihtiyaç oldukça piyasadan yağ aldığını, ancak şu an arzın azalmasına bağlı olarak yükselen fiyatlar nedeniyle yeni hasat sezonuna bir ay kala yağ bulmanın zorlaştığını kaydetti.
Çetin, yeni sezonda da kuraklık etkisiyle rekoltenin düşük olacağını belirterek, iç piyasadaki ihtiyacın mevcut stokla karşılanabileceğini, ancak ihracatta stratejik adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
