Tarihi milattan önce 2000’li yıllara kadar uzanan turşu, Anadolu topraklarında Selçuklu döneminden günümüze kadar sofraların vazgeçilmezi olmaya devam ediyor. Son yıllarda artan salgın hastalıklarla birlikte, bağışıklığını güçlendirmek isteyen vatandaşlar doğal turşuya yöneliyor.
Turşucu Selman Kozan, turşunun sağlık açısından önemini vurgulayarak şu bilgileri paylaştı:
“Birçok kültürde yüzyıllardır turşu tüketilmektedir. Türkiye'de hemen her mevsimde tüketilen turşular özellikle kış aylarında daha popülerdir. Çünkü içerdikleri probiyotik mikroorganizmalar sayesinde bağışıklık sistemini desteklemektedir.
Sindirim sistemini iyileştirmeye kadar çok sayıda fayda sağlar. Turşu, mevsiminde toplanan sebzelerin veya meyvelerin tuzlu su, salamura, sirke veya limon suyu gibi asidik bir ortamda bekletilmesiyle yapılır. Gıdaların daha uzun süre saklanabilmesi, ana hedef olarak bunu gösterebiliriz.
Bilinen en eski turşu yapımı 4 bin yıl öncesine dayanmaktadır ve özellikle Orta Doğu, Uzak Doğu ülkelerinde yaygın olarak kullanılmıştır. Turşu yapımında özellikle içindeki yiyeceklerin dayanıklı kalması için mutlaka hakiki kaya tuzu tercih edilmelidir.
Rafine tuz, turşunun kısa zamanda yumuşamasına neden olur. O yüzden sofralık tuzu yani rafine tuzu kullanmamalıyız. Aynı zamanda hakiki kaya tuzu, tansiyon, şekere ve böbrek rahatsızlıklarına çok çok iyi gelir.
Turşuyu doldurduğumuz saklama kabı ise yeni ve güvenli kapaklı tercih edilmeli. Sebzeleri seçerken de sert, taze, kabuklarının parlak görünümlü ve zedelenmemiş olmasına dikkat etmeliyiz.
Kişiden kişiye ve damak zevkine göre farklı tarifler olsa da, klasik bir yöntem olarak; yıkanmış sebzelerin içerisine 1 buçuk çay bardağı sirke, 1 çay bardağı hakiki kaya tuzu, tercihe göre 2-3 dilim limon eklenebilir. Sarımsak, defne yaprağı, maydanoz, koruk da ilave edilebilir.”
“Salamura en az 20 gün ila 1 ay beklemeli”
Turşunun faydalarına değinen Kozan, şunları söyledi:
“Sindirim sistemini destekler, bağışıklık sistemini güçlendirir. Elektrolit dengesini sağlar. Enerji seviyesini artırır. Koruyucu antioksidan kaynağıdır.
Kan şekeri seviyesini dengeler. Turşu suyunun faydaları da var. Krampları önler, vücut sıvı dengesini düzenler, sindirimi kolaylaştırır, öksürüğe iyi gelir, kalbi korur. Gribal enfeksiyonlara iyi gelir, kabızlığın ilacıdır. Vücuda enerji ve dinamizm katar.
Turşu kurma sezonu yavaş yavaş bitmek üzere. Ancak hemen olgunlaşması zor. Salamura ürün en az 20 gün ila 1 ay beklemeli. Zamanı ayarladıktan sonra kurulan turşu hem lezzetli hem de sağlıklı olur. Özellikle kışın bol bol tüketilmesi lazım.”
“Turşu suyunu hiç ihmal etmiyoruz”
Turşu tüketicisi Samet Baydilli ise, turşunun sadece kış aylarında değil dört mevsim tüketildiğini belirterek şöyle konuştu:
“Aslında kış ayından da ziyade biz dört mevsim bunu tüketiyoruz. Biber turşuları tercih ediyoruz. Salatalıklarını da bir tüketici olarak şiddetle tavsiye ederim. Sarımsak ve bamya ise en çok tercih ettiğim turşuların arasında.
Turşu, geçmişten gelen örf ve adetlerimizden, sofralarımızda yeri olan bir lezzet. Sağlık açısından da önemli. Özellikle pandemi döneminde uzmanlardan bunun önemini bir kez daha anladık. Çocuklarımız da bizden gördükleri için özeniyor. Özellikle turşu suyunu hiç ihmal etmiyoruz. Sağlığa faydasını hem duyduk hem de bizzat gördük.”
