Kültür ve Turizm Bakanlığı, Anadolu'da gerçekleştirilen arkeolojik kazılarda elde edilen önemli buluntuları duyurdu. Bu kazılar sonucunda 4 bin yıllık nohut kalıntıları ve 8 bin 600 yıllık ekmek örnekleri gün yüzüne çıkarıldı.
TARİHİ SOFRA KÜLTÜRÜNE IŞIK TUTAN BULUNTULAR
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın desteklediği kazı çalışmaları kapsamında, Kütahya Tavşanlı Höyük'te 4 bin yıllık nohut kalıntıları tespit edildi. Ayrıca, Konya Çatalhöyük, Eskişehir Küllüoba ve Karaman Topraktepe'de binlerce yıllık antik ekmek örnekleri bulundu. Bu buluntular, Anadolu'nun binlerce yıllık sofra kültürünü ve tarımsal üretimini belgeleyen eşsiz veriler sunuyor. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, yaptığı açıklamada, bu buluntuların Anadolu'nun üretim geleneği, inanç sistemleri ve sofra kültürünü bir bütün olarak ortaya koyduğunu belirtti. Bakan Ersoy, "Bugün nasıl gastronomide Türkiye konuşuluyorsa, binlerce yıl önce de Anadolu aynı bereketin ve kültürel zenginliğin merkeziydi." ifadelerini kullandı.
EKMEK VE BAKLAGİL KALINTILARININ ANLAMI
Tavşanlı Höyük'te bulunan 4 bin yıllık nohut kalıntıları, Tunç Çağı'nın ortalarına tarihlendiriliyor. Bu kalıntılar, buğday taneleri, pişmiş toprak kaplar ve gümüş bir saç halkası ile birlikte bulundu. Yapılan mikroskobik incelemelerde, bu kalıntıların Anadolu'nun erken dönem tarım kültürüne ait olduğu belirlendi. Benzer şekilde, 2022 yılında bulunan 4 bin 200 yıllık fındık kalıntılarının da bölgede doğal olarak yetişen çalı fındığı türüne ait olduğu tespit edildi. Anadolu'nun üretim kültürünün köklü geçmişini ortaya koyan bu baklagil buluntularının yanı sıra, farklı bölgelerde bulunan ekmek örnekleri de bu üretimin sofralara ve ritüellere yansıdığını gösteriyor. Konya'daki Çatalhöyük'te 8 bin 600 yıllık mayalanmış ekmek, Eskişehir Küllüoba Höyüğü'nde 5 bin yıllık ritüel amaçlı mayalanmış ve pişirilmiş ekmek, Karaman Topraktepe'de ise bin 300 yıllık bezemeli arpa ekmekleri tespit edildi. Küllüoba ekmeği üzerinde yapılan analizlerde gernik buğdayı ve mercimek tespit edildi. Ekmeğin yaklaşık 140 derecede pişirildiği, bir parçasının koparıldığı ve ardından bir bereket ritüeli kapsamında yakılarak evin arka odasında, eşik kenarına gömüldüğü anlaşıldı. Bu ritüel, dönemin toplumsal yaşamında üretim ve inanç pratiklerinin birbirine ne kadar iç içe geçtiğini gözler önüne seriyor.
BİLİMSEL KAZILARLA KÜLTÜREL SÜREKLİLİK
Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın bilimsel kazı ve koruma çalışmaları, Anadolu'nun üretim kültürünü, inanç sistemlerini ve sofra geleneklerini bütüncül bir yaklaşımla ortaya koymaya devam ediyor. Ekmek, nohut ve fındık gibi temel gıdalar yalnızca beslenme alışkanlıklarının değil; tarımsal üretimin, toplumsal ritüellerin ve inanç dünyasının da izlerini taşıyor. Bu benzersiz buluntular, Türkiye'nin bilimsel altyapısı ve koruma vizyonu sayesinde insanlık tarihine kazandırıldı ve müzelerde sergilenen örneklerle geçmişle bugün arasında anlamlı bir köprü kuruldu.
