Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) bünyesindeki akademisyenler, Türkiye'nin stratejik öneme sahip bor madenine yönelik araştırma altyapısının planlanması için yenilikçi bir adım attı. Doç. Dr. Gülşah Çelik Gül ve Öğr. Gör. Metin Gül tarafından geliştirilen ve "From resource to innovation: A decision framework for sustainable boron research infrastructure" başlığıyla prestijli "Materials & Design" dergisinin Q1 kategorisinde yayımlanan bu çalışma, veri temelli ve çok kriterli karar destek modeliyle öne çıkıyor.
SÜRDÜRÜLEBİLİR BOR ARAŞTIRMALARI İÇİN YENİ MODEL
Doç. Dr. Gülşah Çelik Gül'ün vurguladığı gibi, bu model bor araştırmalarında sürdürülebilir bir ekosistemin kurulmasına önemli katkılar sunmayı hedefliyor. Çalışma, akademi, sanayi ve altyapı bileşenlerini bütüncül bir yaklaşımla ele alarak, bilimsel çalışmaların daha etkin ve sürdürülebilir bir çerçevede yürütülmesini sağlamayı amaçlıyor. Geliştirilen karar destek yapısı, sürdürülebilir bir araştırma ekosisteminin nasıl oluşturulabileceğine dair kapsamlı bir yol haritası sunuyor.
BOR ARAŞTIRMA ALTYAPILARI İÇİN DETAYLI ANALİZ
Araştırmacılar, Türkiye'deki bor maden yataklarının bulunduğu bölgelerdeki dört üniversitenin bor araştırmaları açısından performanslarını değerlendirmek üzere çok kriterli karar verme yöntemlerine dayalı kapsamlı bir analiz gerçekleştirdi. Akademik kapasite, araştırma altyapısı, sanayi ile iş birliği, ulaşım ve lojistik erişilebilirlik ile çevresel faktörler gibi toplam 18 alt kriter ve 4 ana kriter dikkate alındı. Entropi, Bulanık AHP ve hibrit ağırlıklandırma yaklaşımları kullanılarak elde edilen veriler, Topsıs, Vıkor, Moora, Copras ve Waspas gibi çeşitli analiz yöntemleriyle incelendi. Bu analizler sonucunda Balıkesir Üniversitesi, tüm senaryolarda en uygun alternatif olarak öne çıkarken, Uludağ, Anadolu ve Dumlupınar üniversiteleri de sıralamada yer aldı. Bu sonuç, Balıkesir'in bor rezervlerine yakınlığı, akademik altyapısı ve sanayi ile etkileşim potansiyeli gibi çok boyutlu avantajlarının bir yansıması olarak değerlendiriliyor. Geliştirilen modelin, sadece bor alanı ile sınırlı kalmayıp, farklı stratejik sektörlerde araştırma ve inovasyon altyapılarının planlanmasında da uygulanabilir nitelikte olması, sürdürülebilir kalkınma hedefleri açısından önemli bir referans sunuyor.
