Çocuk Endokrinolojisi Uzmanı Dr. Jamala Mammadova'dan tüyler ürpertici uyarı: Çocukluk çağı obezitesi, kontrol altına alınması güç bir küresel salgın haline gelirken, önleyici tedbirlerin anne karnında başladığına dikkat çekiyor.
TÜRKİYE'DE DURUM VAHİM: HER DÖRT ÇOCUKTAN BİRİ KİLolu VEYA OBEZ
Memorial Antalya Hastanesi Çocuk Endokrinolojisi Bölümü'nden Uzm. Dr. Jamala Mammadova, Türkiye'deki çocukluk çağı obezite oranlarının dünya ortalamasını aştığını belirterek, "Çocukluk Çağı Obezite Araştırması (COSI-TUR) 2022 verilerine göre obezite oranı yüzde 22,4’e ulaştı. Bu, erkek çocuklarda yüzde 13, kızlarda ise yüzde 9 civarında seyrediyor. Kısacası, her dört çocuktan biri kilolu veya obez. Özellikle büyük şehirlerde ve genç nüfusta bu sorun daha da belirginleşiyor. Sağlık Bakanlığı'nın 2025-2028 Obezite ile Mücadele Eylem Planı bu krize yönelik önemli adımlar içerse de, acil ve toplumun her kesimini kapsayan müdahaleler şart."
ŞEKERLİ İÇECEKLER VE HAREKETSİZ YAŞAM BAŞLICA DÜŞMANLAR
Obezitenin karmaşık bir hastalık olduğunu ve hem genetik hem de çevresel faktörlerin bir araya gelmesiyle oluştuğunu vurgulayan Dr. Mammadova, anne karnındaki süreçten itibaren risklerin başladığını ifade etti. "Özellikle anne adaylarının hamilelik sürecindeki obezitesi veya aşırı şekerli içecek tüketimi, bebekte ileride obezite riskini artıran epigenetik değişikliklere yol açabiliyor. Yapılan araştırmalar, şekerli içeceklerin doğrudan kilo alımına, insülin direncine ve metabolik sendroma neden olduğunu net bir şekilde ortaya koyuyor. Pandemi sonrası artan ekran süreleri, hareketsiz yaşam tarzı ve erişimi kolaylaşan ucuz, ultra-işlenmiş gıdalar da bu olumsuz tabloyu besleyen önemli tetikleyiciler arasında yer alıyor." dedi.
OBEZ ÇOCUKLARDA ASTIMDAN DİYABETE, DEPRESYONDAN KALP HASTALIKLARINA RİSK YÜKSEK
Çocukluk çağı obezitesinin gelecekte telafisi zor sağlık sorunlarına kapı araladığını belirten Mammadova, "Obez çocuklarda astım, uyku apnesi, eklem problemleri, tip 2 diyabet gibi kronik rahatsızlıkların yanı sıra depresyon ve düşük özsaygı gibi ciddi psikolojik sorunların riski de oldukça yüksek. Bu durum, yetişkinlikte kalp hastalıkları, kanser ve hatta erken ölüm riskini önemli ölçüde artırıyor. Bu nedenle önleyici tedbirlerin hamilelik döneminden itibaren başlaması büyük önem taşıyor. Anne adaylarının gebelik süresince sağlıklı kilo alımı, ilk altı ay sadece anne sütü ve sonrasında iki yaşına kadar emzirmenin devamlılığı hayati önem taşıyor." şeklinde konuştu. Ailelere de seslenen Dr. Mammadova, beslenme alışkanlıklarının erken yaşta kazandırılması, şekerli içeceklerin hayatımızdan çıkarılması, evde sağlıklı yemeklerin pişirilmesi, porsiyon kontrolünün öğretilmesi, ekran süresinin sınırlandırılması ve günlük en az 60 dakika fiziksel aktivite ile düzenli uyku gibi kritik önerilerde bulundu. Ebeveynlerin rol model olması gerektiğini de ekledi. Erken müdahale ile sağlıklı nesiller yetiştirmenin hala mümkün olduğunu vurguladı.
