Diyarbakır'ın tarihi dokusunu barındıran Sur ilçesinde, İç Kale Artuklu Sarayı kazılarında yüzlerce yıldır toprak altında gizlenen tarihi bir keşif yapıldı. Yaklaşık 1.35 metre yüksekliğinde ve 17 metre uzunluğundaki sur bölümü, yüzlerce yıllık toprağın altından gün yüzüne çıkarıldı. Bu önemli buluntunun, Hurriler dönemine ait olduğu tahmin ediliyor.
TARİHİN DERİNLİKLERİNDEN BİR KESİT: AMİDA HÖYÜK
UNESCO Dünya Kültür Mirası Listesi'nde yer alan Diyarbakır'ın merkezindeki Sur ilçesi, İçkale Müze Kompleksi alanı içerisinde bulunan Amida Höyük, bölgenin ilk yerleşim yeri olarak biliniyor. Yaklaşık 10 bin yıldır kesintisiz bir yerleşime sahne olan bu kutsal topraklarda yapılan kazılarda, yerleşimin Neolitik döneme (M.Ö. 8000) kadar uzandığı tespit edildi. Diyarbakır bölgesinin binlerce yıldır yönetim merkezi olan Amida Höyük, bu özelliğiyle Filistin'deki Eriha kentinin ardından dünyada ikinci sırada yer alıyor. Bu topraklarda Hurriler, Asurlular, Romalılar, Bizanslılar, Selçuklular, Artuklular ve Osmanlılar gibi pek çok medeniyet iz bırakmış durumda.
ARTUKLU SARAYI KAZILARI VE YENİ BULUNTULAR
Dicle Üniversitesi Sanat ve Tasarım Fakültesi Dekanı Prof. Dr. İrfan Yıldız başkanlığında 8 yıldır sürdürülen kazı çalışmaları, Cumhurbaşkanlığı kararıyla 12 aylık statüde devam ediyor. Kazı Başkanı Yıldız, bu yılki çalışmaların özellikle Artuklu Sarayı'nın kuzey tarafında yer alan ve 'Alay Meydanı' olarak bilinen bölüme odaklandığını belirtti. Toplamda 650 metrekarelik bir alanda arkeolojik kazıların tamamlandığını aktaran Yıldız, "Alay Meydanı’nda yaptığımız çalışmalarda Diyarbakır surlarının en eski kısmı olan tahminen Hurriler döneminde yapıldığı düşündüğümüz, yaklaşık 100 yıldır toprak altında olan 1.35 metre yükseklikte, 17 metre uzunluğu olan kısmı ortaya çıkartıldı" dedi. Bu sur bölümünün, o dönemin inşa teknikleri ve kullanılan taşlar hakkında da değerli bilgiler sunduğunu vurgulayan Yıldız, "Büyük ebatlı blok taşlar kullanılmış, kesme taş şeklinde. Ancak bunların temel kısmında daha küçük boyutlu kırma taş malzemesi kullanılması da dikkat çekicidir. Kazı çalışmalarında aynı zamanda Osmanlı döneminde bu surların hemen önüne çeşitli mekanların eklendiğini de görüyoruz. Şu anda bu mekanlara ait iki kemerin başlangıç seviyesinin olduğu kısımlar ortaya çıkartıldı" diye konuştu.
TARİHİ MEYDAN YENİDEN HAYAT BULACAK
Kazı çalışmalarının en derin noktası olan eksi 4.45 metre derinlikte Diyarbakır'ın altını kaplayan zemin kayalığına ulaşıldı. Prof. Dr. Yıldız, ilk çağlarda bu kayalık zeminde taş kesme işlemlerinin yapıldığını ve ilk inşaların günümüze kadar teknolojiyi kullanarak yapıldığını belirtti. Amida Höyük ve Artuklu Sarayı'nın bölge için stratejik önemini vurgulayan Yıldız, Alay Meydanı'nın da yeniden düzenlenerek Diyarbakır için bir toplanma ve etkinlik alanı haline geleceğini müjdeledi. Binlerce yıl boyunca toplantıların, bayramlaşmaların ve tahta çıkış törenlerinin yapıldığı bu tarihi meydanın, yeniden kent halkıyla buluşacağı ifade edildi.
