Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiricileri Genel Merkezi (TÜRKYED) Genel Başkanı Nihat Çelik, Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü'nün (FAO) 2026 yılını 'Uluslararası Mera ve Çobanlar Yılı' olarak ilan ettiğini bildirdi. Bu kararın, sürdürülebilir gıda üretimi, ekosistemlerin korunması ve iklim değişikliğiyle mücadelede meraların ve çobanların hayati rolüne dikkat çekmeyi amaçladığını belirtti.
Çobanların Önemi Vurgulandı
Çelik, FAO'nun bu uluslararası kararını, Türkiye'nin coğrafyası için son derece uygun olan küçükbaş hayvancılık açısından büyük önem taşıyan meraların ve çobanların değerini dünya gündemine taşıdığı için takdire şayan bulduklarını söyledi. Mera alanlarını korumak ve bu alanları yöneten çobanları desteklemek adına alınan karardan dolayı FAO'ya teşekkürlerini ileten Çelik, çobanlığın insanlık tarihinin en eski mesleklerinden biri olduğunu ve küçükbaş hayvancılığın vazgeçilmez bir parçası olduğunu vurguladı. Çobanların sadece sürüsünü güden kişiler olarak görülmemesi gerektiğini, onların gıda güvenliğine katkıları, ekosistem ve biyoçeşitliliği korumaları, kültürel mirasa ve yerel bilgiye sahip olmaları açısından da değerlendirilmesi gerektiğini ifade etti.
Türkiye İçin Bir Dönüm Noktası Olabilir
FAO'nun kararının 2026 yılını mera alanları ve çobanlar için bir dönüm noktası niteliğinde bir yıl haline getirebileceğine dikkat çeken Çelik, Türkiye'de yıllarca hor görülen ve yeterince değer verilmeyen çobanlar için bu ilanın önemli bir fırsat sunduğunu belirtti. TÜRKYED olarak en temel beklentilerinin ve devletten taleplerinin, yerli çobanların sorunlarının çözülmesi ve genç nüfusun bu mesleğe yönlendirilmesi olduğunu dile getirdi. Kırsal yaşamı cazip kılacak, sosyal güvence sağlayacak ve üretimi sürdürecek bir yapının hayata geçirilmesi gerektiğini, bu çerçevede çobanları önceleyen yeni proje ve çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu sözlerine ekledi. Sürdürülebilir hayvancılığın temel şartının çobanların sosyal ve ekonomik olarak yaşaması ve hayatta kalması olduğunu hatırlattı.
Mera Kaybı ve Çözüm Önerileri
Çelik, çoban sorununun yanı sıra meraların da hızla azaldığına dikkat çekerek, amaç dışı kullanılan alanların ıslah edilmesi ve verimli meraların geri kazanılması gerektiğini vurguladı. 1970'te 21 milyon 698 bin hektar olan mera alanının 2001'de 14 milyon 616 bin hektara, 1998-2024 Mera Kanunu kapsamında ise 13 milyon 269 bin hektara gerilediğini belirtti. FAO tarafından ilan edilen 'Uluslararası Mera ve Çobanlar Yılı'nın Türkiye'de kağıt üzerinde kalmaması ve çalışmaların yoğunlaştırılması gerektiğini ifade eden Çelik, ülkenin potansiyeli ve dinamikleri göz önünde bulundurularak yeni politikalar ve mevzuat düzenlemeleri yapılması gerektiğini söyledi. Özellikle mera sorunlarının giderilmesi ve çobanların sosyal güvence altına alınmasının sağlanması gerektiğini vurgulayan Çelik, genç çobanlara arazi kullanımı, teknoloji, bilgi, finansman ve uygun hizmetlere erişim konularında destek sağlayacak çalışmalara odaklanılması gerektiğini belirtti. Sürdürülebilir bir hayvancılık ve gelecek için mera alanlarına küresel ve ulusal gündemlerde öncelik verilmesi gerektiğini değerlendirdi. TÜRKYED olarak üreticinin emeğini koruyan, gençleri üretime teşvik eden ve kırsalı canlandıran bir anlayışı temel amaç olarak belirlediklerini ve bu konularda sahada uygulanabilir yeni projeler geliştirerek ilgili bakanlıklar ve kuruluşlarla paylaşacaklarını sözlerine ekledi.
