Üreme çağındaki kadınların yaygın sağlık sorunlarından biri olan Polikistik Over Sendromu (PCOS), Türkiye'de milyonlarca kadının yaşam kalitesini ve anne olma umutlarını olumsuz etkiliyor. Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Doç. Dr. Şefik Gökçe, bu sendromun sadece bir kadın hastalığı olmadığını, aynı zamanda diyabet ve kalp hastalıkları gibi ciddi sistemik rahatsızlıklara da yol açabilen bir endokrin bozukluk olduğunu vurguladı.
PCOS: Sadece Yumurtalıklarla Sınırlı Değil
PCOS, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %8 ila %13'ünü etkileyen küresel bir sağlık sorunu olup, Türkiye'de her 10 kadından birinde görülüyor. Adet düzensizliği, kilo artışı, aşırı tüylenme ve kısırlık gibi belirtilerle kendini gösteren sendromun altında yatan temel nedenlerden biri insülin direncidir. Doç. Dr. Gökçe, "PCOS'lu hastaların büyük çoğunluğunda insülin direnci gelişir. Yüksek insülin düzeyleri, yumurtalıklardan androjen (erkeklik hormonu) üretimini tetikleyerek semptomları ağırlaştırır. İnsülin direnci kilo alımını kolaylaştırırken, karın çevresindeki yağlanma hormonal bozukluğu daha da derinleştirir. Bu nedenle PCOS yönetiminde insülin direncinin kontrol altına alınması hayati önem taşır" dedi.
Tanı ve Anne Olma Süreci: Yanlış Bilgiler ve Çözümler
PCOS tanısı için düzensiz adet döngüleri, kanda androjen yüksekliği ve ultrasonda çok sayıda küçük folikül görülmesi gibi üç temel kriterden en az ikisinin bulunması gerekmektedir. Ancak Doç. Dr. Gökçe, ergenlik dönemindeki kızlarda tanı koyarken dikkatli olunması gerektiğini, geçici hormonal dalgalanmaların karıştırılmamasına özen gösterilmesi gerektiğini belirtti. Toplumda PCOS'lu kadınların anne olamayacağına dair yanlış bir algı olduğunu da belirten Gökçe, "Yumurtlamanın düzensizliği gebe kalmayı zorlaştırsa da, bu durum her kadının kısır olacağı anlamına gelmez. Yaşam tarzı değişiklikleri, kilo kontrolü ve medikal tedavilerle pek çok hasta doğal yollarla gebe kalabilmektedir. Gerekirse aşılama ve tüp bebek yöntemleriyle de başarılı sonuçlar alıyoruz" diye ekledi.
Yaşam Tarzı Değişikliği Tedavinin Temeli
PCOS'un tamamen ortadan kaldırılamasa da doğru yönetimle belirtilerinin kontrol altına alınabildiği kronik bir durum olduğunu vurgulayan Doç. Dr. Gökçe, tedavinin ilk adımının ilaç değil, yaşam tarzı olduğunu söyledi. Düşük glisemik indeksli beslenme ve düzenli egzersizin hormonal dengeyi sağladığını belirten Gökçe, "Medikal tarafta ise adet düzeni için doğum kontrol hapları, insülin direnci için metformin gibi destekler kullanılabilir. Ancak unutulmamalıdır ki, kilo artışı, akne ve tüylenme gibi estetik kaygılar hastaların özgüvenini zedeleyebilir ve ruhsal sağlıklarını olumsuz etkileyebilir. Bu nedenle tedaviyi bütüncül bir yaklaşımla ele alıyoruz" dedi. Tedavi edilmediği takdirde Tip 2 diyabet, hipertansiyon, kalp-damar hastalıkları ve rahim kanseri gibi ciddi sağlık sorunlarına zemin hazırlayabileceği uyarısında bulundu.
