Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Behçet Yalın Özkara, bir sabah uyandığında hesabında kendisine ait olmayan 2 milyon 300 bin TL fazla bakiye gördü.
Paranın bir banka hatası sonucu hesabına aktarıldığını fark eden Özkara, önce bankanın bu durumu fark etmesini bekledi. Ancak bankadan herhangi bir dönüş olmayınca kendisi ihbarda bulunarak parayı iade etti.
Olayın sosyal medyada yayılmasıyla, “Hesabına yanlışlıkla para yatan kişi parayı geri vermezse ne olur?” sorusu gündeme oturdu.
UZMANLARDAN UYARI: “PARAYI HARCAR VE GERİ VERMEZSENİZ HAPİS CEZASI ALABİLİRSİNİZ”
Uzmanlara göre, Türk Ceza Kanunu’nda bu durum ‘sebepsiz zenginleşme’ kapsamında değerlendiriliyor.
Kişinin hesabına yanlışlıkla para yatırılması halinde bu parayı harcaması veya iade etmemesi cezai sorumluluk doğuruyor.
Yasalar uyarınca, hesabına yanlışlıkla yatırılan parayı alan kişi:
-
Parayı kullanamaz,
-
Hesabında muhafaza etmekle yükümlüdür,
-
En kısa sürede bankaya veya sahibine iade etmek zorundadır.
Aksi durumda, “haksız kazanç” veya “mala el koyma” suçlamalarıyla kişi hakkında ceza davası açılabilir.
HATALI PARA TRANSFERİNDE NE YAPILMALI?
Türkiye’de para transferleri sırasında hem hesap numarası hem isim bilgisi kontrol edilir. Ancak buna rağmen zaman zaman hatalı işlemler yapılabiliyor.
Bu durumda:
-
Gönderen kişi, bankasına veya BDDK’ya başvurur.
-
Banka, alıcıyla iletişime geçerek iade işlemini başlatır.
-
Para hesaptan çekilmişse, alıcıdan tahsil edilmesi yasal zorunluluktur.
Parayı harcayan kişi, yanlışlıkla gelen parayı iade etmezse, mahkeme kararıyla bu miktarı faiziyle birlikte ödemek zorunda kalır.
Bazı durumlarda bu fiil, “başkasının malına haksız tasarruf” olarak değerlendirilir ve 1 ila 3 yıl arası hapis cezası verilebilir.
“DÜRÜSTLÜK İLKESİ GEREĞİ GERİ GÖNDERMEK GEREKİR”
Hukukçular, bu tür durumlarda en doğru davranışın parayı hemen bankaya bildirmek olduğunu belirtiyor.
Uzmanlara göre, hesabına yanlışlıkla para yatan kişinin “banka hatası, beni ilgilendirmez” düşüncesiyle hareket etmesi hem etik hem de yasal olarak yanlış.
SONUÇ: PARAYI HARCAMAK DEĞİL, BİLDİRMEK DOĞRU DAVRANIŞ
Prof. Dr. Behçet Yalın Özkara’nın yaptığı gibi, parayı fark ettiği anda bildirmek ve iade etmek, hem yasal hem de vicdani olarak doğru davranış biçimi.
Aksi takdirde, yanlışlıkla yatan parayı kullanan kişiler hakkında ceza davası açılabilir ve hapis cezası gündeme gelebilir.
