Metabolizma, kilo alma ve verme dengesiyle sıkça ilişkilendirilse de, sağlıklı yaşamın temelini oluşturur. Medicana Sağlık Grubu Endokrinoloji Bölümü'nden Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, bu kavramın dar bir tanımı olmadığını belirterek, 'Metabolizma; vücudumuzun enerji üretimi, besinlerin işlenmesi, hücre yenilenmesi ve yaşamı sürdüren tüm biyokimyasal süreçlerin genel adıdır. Çoğu kişi metabolizmayı sadece kilo alıp verme hızı olarak bilse de bu oldukça dar bir tanımdır. Eğer altta yatan bir hastalık yoksa ve kişi değişime açıksa, doğru yaşam tarzı düzenlemeleri ile sağlıklı ve dengeli çalışan bir metabolizmaya sahip olmak mümkündür' dedi.
METABOLIZMAYI ETKILEYEN FAKTÖRLER
Modern hayat, sağlıklı yaşam dengesini bozabilir ve bu nedenle metabolizma kavramını anlamak önemlidir. Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, 'Metabolizma hızı; yaş, cinsiyet, genetik yapı, beslenme düzeni, kas kütlesi, fiziksel aktivite düzeyi gibi birçok faktörden etkilenir. Metabolizmanın hızını doğrudan ölçen net bir test olmamakla birlikte, metabolizma yavaşlığından şüphelenildiğinde insülin, tiroit ve cinsiyet hormonları başta olmak üzere bazı hormonlara bakılabilir' açıklamasını yaptı. Ayrıca, hormonlar, genetik yapı, yaşam tarzı, beslenme düzeni ve psikoloji durumların metabolizmayı etkilediğini belirtti.
SAĞLIKLI METABOLIZMA İÇİN ÖNERILER
Uzm. Dr. Aysel Mammadyarzada, sağlıklı bir metabolizma için gerekli düzenlemeleri sıraladı ve 'Sağlıklı bir metabolizma için; düzenli uyku, üç ana, iki ara öğün şeklinde dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, yeterli su tüketimi, gerektiğinde hormon ve kan tetkiklerinin yapılması, kişiye özel beslenme planı olmazsa olmazdır' dedi. Metabolizmanın hormonlar gibi insülin, T3, T4, leptin, ghrelin, östrojen, testosteron ve kortizol tarafından kontrol edildiğini vurguladı. Kadın ve erkek metabolizması arasındaki farkları açıklayarak, yaşla birlikte metabolizma yavaşlayabileceğini ve düzenli beslenme ile fiziksel aktivitenin önemini belirtti.
