Güney Amerika kökenli chia bitkisi, genellikle salatalara, içeceklere veya çiğ olarak diyetlere eklenerek tüketilir. Son yıllarda kek, atıştırmalık, ekmek ve kurabiyelerde de kullanılarak popülerlik kazanmıştır. Chia tohumları, kendi ağırlığının 27 katı kadar su tutabilme özelliğine sahip olup, vücutta su tutma kapasitesinin yüksek olmasıyla tanınır.
Özellikle Ramazan ayında, chia tohumu susuzluğu hafifletmek için etkili bir çözüm sunar. Sahurda yoğurt veya süte karıştırıldığında, midede jel kıvamına gelir, su emilimini yavaşlatır ve uzun süre tokluk hissi sağlar.
Chia tohumu hakkında açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Tolga Karaköy, chia bitkisinin Türkiye'de yaygın olarak yetiştirilmediğini ancak marketlerde bulunabildiğini belirterek, "Bu tohum, hem tok tutması hem de tohumlarının kendi ağırlığının 27 katı kadar su tutabilmesi nedeni ile midede nemli bir bölge sürekliliği sağlayarak vücudun su kaybının hızını azaltıyor. Oruç tutmak isteyen ancak sağlık sorunları nedeniyle zorlanan kişiler için destekleyici olabilir" şeklinde konuştu.
"Çok nadir bulunuyor"
Tolga Karaköy, chia tohumunun Ramazan ayı dolayısıyla tekrar gündeme geldiğini belirterek, "Chia bitkisi güney Amerika kökenli bitkilerden bir tanesidir. MÖ 3500'lerden beri gıda olarak kullanılan bir bitkidir. İlk defa Fray Bernardino de Sahagun'ın "the Florentine Codex"inde kayıt edilmiştir. Milattan önce 1500'lü yıllardan beri insanlar yiyecek olarak tüketmektedirler.
Aztekler ve Mayalar tarafından halk tıbbında ve gıda olarak kullanılmıştır. Ülkemizde farklı bölgelerde bu familya ya ait yabancı ot olarak bilinen bitkileri görmekteyiz. Bulunduğumuz Ramazan ayı dolayısıyla chia tohumu, vücuttaki su kaybının azalmasına yönelik özelliği ile gündeme gelmiş bir bitki tohumudur. Chia tohumunu genellikle sahurda yoğurt veya süte bir miktar katılarak tüketme şansına sahibiz.
Tüketildikten hemen sonra tohumlar yapısı gereği mide de jel kıvamına gelir. Tohum jel kıvamına geldikten sonra, bağırsakta su emilimini azaltır ve midenin nemli kalmasını sağlamaktadır. Chia tohumu ülkemizde yaygın olarak yetiştirilen bir tohum değil ancak çeşitli marketlerde bulma şansına sahibiz. Susuzluğu azaltması yönünde özellikle rahatsızlığı olup da oruç tutmak isteyenlere destek olabilecek tohumlardan bir tanesidir" dedi.
"Uzman kontrolü önemli"
Chia tohumunun, hem tok tutması hem de vücudun yaşadığı su kaybını engellediğini söyleyen Karaköy, "Chia tohumu tok tutmasıyla bilinen, özellikle kilo problemi yaşayan insanlara diyetlerinde yer vermek için diyetisyenlerin yazdığı bir tohum olduğunu görmekteyiz.
Nişasta içeriği yüksek olan chia tohumu, su tutma ve alma kapasitesi oldukça yüksektir. Hem tok tutması hem de vücudun yaşadığı su kaybının hızlı olmasını engelliyor. Chia tohumu bitki tohumunu çok fazla kullanmak doğru değil, fazla kullanacak olursak çeşitli etkileşimler söz konusu olacaktır.
Mutlaka uzman kontrolünde tüketilmesi büyük önem arz etmektedir. Faydalı özellikleri var diyerek aşırı tüketilmesi veya çeşitli ilaçlarla etkileşim girmesi bünyeye ve vücuda zarar verebilir. Chia tohumu, Türkiye'de de yetiştirilebilecek bir bitkidir. Ancak Türkiye de değer bulması için tüketilmesi gerekiyor. Ülkemizde bu bitkiyi tüketim alışkanlığı olmaması nedeniyle çok fazla yetiştirilen bir bitki değildir" şeklinde konuştu.
