Ekonomi yazarı Noyan Doğan, sosyal medyada bilgi kirliliğine dönüşen "yıpranma payı" konusuna açıklık getirdi.
Fiili Hizmet Süresi Zammı (FHSZ) ile hangi meslek grubu ne kadar erken emekli olabiliyor? SGK’nın son denetimleri neleri değiştirdi? İşte detaylar...
Halk arasında "yıpranma hakkı" olarak bilinen Fiili Hizmet Süresi Zammı, ağır ve riskli işlerde çalışanlar için hayati önem taşıyor.
Noyan Doğan, son dönemde bu hakkın kalktığına dair yayılan iddiaların gerçeği yansıtmadığını belirterek, sistemin işleyişine dair kritik ipuçları paylaştı.
HANGİ MESLEKLER KAPSAM ALTINDA
SGK tarafından belirlenen listede toplamda 45 meslek kolu bulunuyor.
Bu kapsamda öne çıkan bazı meslekler şunlar:
Yeraltı işleri: Maden ocakları, tünel yapımı.
Güvenlik ve İstihbarat: TSK, Emniyet, Sahil Güvenlik, MİT personeli.
Sanayi ve Üretim: Demir-çelik, çimento, alüminyum fabrikaları, asit ve cıva üretimi.
Kamu Hizmetleri: İtfaiye, ceza infaz kurumları, sağlık çalışanları.
Medya: Basın ve yayın mesleğinde fiilen çalışanlar.
EMEKLİLİK SÜRESİ NASIL HESAPLANIYOR?
Sistem, çalışılan her 360 günün üzerine, yapılan işin riskine göre ek prim günü eklenmesi esasına dayanıyor.
Maden işçileri: Her yıl için 180 gün (yılda 540 gün çalışmış sayılıyorlar).
TSK, Emniyet ve Basın: Her yıl için 90 gün ekstra prim.
Cam ve Kurşun işleri: Her yıl için 60 gün ek süre.
Noyan Doğan, hesaplama yöntemini "90 gün ek süre alan bir çalışan, toplam gün sayısını 0.25 ile çarparak elde ettiği sonucu primine ekleyebilir.
Bu süre aynı zamanda emeklilik yaşından da düşülüyor." formülüyle özetledi.
ERKEN EMEKLİLİK İÇİN "3600 GÜN" ŞARTI
Yıpranma payından yararlanarak yaştan indirim alabilmek için, söz konusu ağır işlerde en az 3600 gün (10 yıl) çalışma şartı aranıyor.
Bu süre dolmadan yaş haddinden indirim kazanmak mümkün olmuyor.
SGK’DAN "YANLIŞ BEYAN" UYARISI: EMEKLİLİĞİNİZ YANABİLİR
Noyan Doğan, SGK’nın son incelemelerine dikkat çekerek işverenleri ve çalışanları uyardı.
Ağır sanayi tesislerinde çalışmasına rağmen fiilen riskli işi yapmayan (sekreter, şoför, büro personeli vb.) çalışanların "yıpranma payı" kapsamında bildirilmesi, emeklilik aşamasında büyük sorunlara yol açıyor.
Doğan "Fiilen riskli işi yapmayanların hatalı bildirilmesi, emeklilik vakti geldiğinde hak kaybına yol açabilir. Sorumluluk işveren de olsa da çalışanlar e-Devlet üzerinden meslek kodlarını kontrol etmeli." diyerek erken emekli olmak isteyenlere net uyarıda bulundu.
