Bağ-Kur prim gün sayısının 9.000’den 7.200’e indirilmesine yönelik düzenleme milyonlarca sigortalının gündeminde yer alıyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın işaret ettiği süreç devam ederken, SGK uzmanı Özgür Erdursun düzenlemenin etkilerini değerlendirdi.
Erdursun’a göre, düzenleme herkes için aynı sonucu doğurmayacak ve sigorta başlangıç tarihine göre farklı etkiler yaratacak.
EMEKLİLİK ŞARTLARI NEYE GÖRE DEĞİŞİYOR?
Bağ-Kur’da emeklilik şartları, sigortalılık başlangıç tarihine göre üç ana grupta değerlendiriliyor:
8 Eylül 1999 ve Öncesi: EYT kapsamındaki bu grupta kadınlar 7.200, erkekler 9.000 prim günüyle yaş şartına takılmadan emekli olabiliyor.
9 Eylül 1999 – 30 Nisan 2008 Arası: Bu grupta 9.000 prim günü ile birlikte kadınlarda 58, erkeklerde 60 yaş şartı bulunuyor.
1 Mayıs 2008 Sonrası: Kadın-erkek fark etmeksizin 9.000 gün ve kademeli olarak 65 yaşa kadar çıkan bir yaş şartı uygulanıyor.
7200 GÜN DÜZENLEMESİ: HANGİ SENARYOLAR MASADA?
Düzenlemenin detayları henüz netleşmemiş olsa da iki farklı senaryo öne çıkıyor:
Genel İndirim: Tüm prim şartlarından 1.800 gün düşülmesi halinde, bazı gruplar için prim şartı 5.400 güne kadar gerileyebilir.
Sadece 9.000 GÜNÜ KAPSAYAN İNDİRİM: Düzenleme yalnızca 9.000 gün şartı olanları kapsarsa, mevcut 7.200 gün şartına sahip olanlar için bir değişiklik olmayabilir.
“EN BÜYÜK KAZANAN 1999 ÖNCESİ SİGORTALILAR”
Özgür Erdursun’a göre düzenlemeden en büyük faydayı 8 Eylül 1999 öncesi sigortalılar sağlayacak. Bu grupta yaş şartı bulunmadığı için prim gününün düşmesi doğrudan emeklilik anlamına geliyor.
1999 SONRASI İÇİN YAŞ ENGELİ DEVAM EDİYOR
9 Eylül 1999 sonrası sigortalılar için ise prim gününün düşmesi tek başına yeterli olmayacak. Bu grupta yer alan vatandaşlar, prim şartını sağlasalar bile 58, 60 veya 65 yaş şartını beklemek zorunda kalacak.
Erdursun, düzenlemenin etkili olabilmesi için kademeli emeklilik sistemiyle desteklenmesi gerektiğini vurguluyor.
İHYA BEDELİ DETAYI DİKKAT ÇEKİYOR
Düzenlemenin bir diğer önemli başlığı ise “ihya” yani geçmişe dönük borçlanma. Prim günleri silinen ya da dondurulan sigortalılar, avantajdan yararlanmak için bu süreleri satın almak zorunda kalacak.
300 bin TL’den başlayıp 1,5 milyon TL’ye kadar çıkabilen ihya bedelleri, emeklilik planlamasında kritik rol oynuyor.
HERKES KENDİ DURUMUNA GÖRE HESAP YAPACAK
Uzmanlara göre bu düzenleme genel bir reformdan ziyade kişisel duruma göre avantaj sağlayan bir sistem olacak. Yasa resmileştiğinde sigortalıların kendi prim günleri ve başlangıç tarihine göre yeniden hesaplama yapması gerekecek.
