“Anladın mı şimdi Dünya kaç bucak?” gibi ifadelerin eş anlamlısı olarak da kullandığımız “Hanya’yı Konya’yı görmek” deyimi, aslında bir işin gerçek yüzünü görmeyi anlatıyor.
KONYA'DAN GÖREVLENDİRİLEN VALİ
Bu anlamı herkes aşağı yukarı biliyor ama deyimin ortaya çıkış hikayesi pek bilinmiyor. Bu deyimler, kendi kendine oluşmadı elbet. Hepsinin bir hikâyesi var. Peki bu deyimin ortaya çıkışında yer alan garip hikâyeyi hiç duydunuz mu? Kökeni bir Osmanlı döneminde Konya'dan görevlendirilen bir valiye dayanıyor.
VERGİLERİ ARTIRDI
O dönemler, Girit'in Hanya/Khania şehri, 1645-1897 yılları arasında Osmanlı idaresindeydi. Buraya yeni bir vali atandı. Konya'dan görevlendirilmiş olan bu vali, gelir gelmez halka etmediğini bırakmadı, gayrimüslim halktan Müslümanlardan aldığından çok daha fazla vergi almaya başlamıştı. Halkın bu duruma isyanıyla özellikle Hanya'da yaşayanlar, valinin keyfi uygulamalarına karşı ayaklanmaya başladı.
HALK DAYANAMADI
Müslüman halk da aynı şekilde şikayetçiydi. Ancak vali tüm bu şikayetlere kulak tıkadı ve kararlarından geri adım atmadı. Bunun üzerine Hanyalılar, bir gece yatsı namazı çıkışı valiyi karanlıkta yakalayarak feci şekilde dövdü. Vali güçlükle konağına dönerken, arkasından bağırarak seslendi: 'Şimdi, Hanya’yı Konya’yı anladın mı?'
DEYİM HALİNE GELDİ
O gece Hanya’da yaşanan bu olay, halkın adaletsizliğe karşı verdiği bir tür ders olurken, zamanla ağızdan ağıza dolaşarak deyime dönüştü. İşte bu olaydan sonra halk arasında bu söz, olayların gerçek yüzüyle karşılaşan ya da yaptığı işin sonucunu gören kişiler için kullanılmaya başlandı.
DEYİMLER DİLİN ZENGİNLİĞİNİ GÖSTERİYOR
Deyimler, bir olayı veya durumu anlatmak için kullanılan sözcük veya cümlelerdir. Deyimlerin anlamı, genellikle bir metafor, benzetme veya bir hikaye gibi bir anlatımla ifade edilir. Deyimler, dilin zenginliğini ve kültürel birikimini yansıtmaktadır.
Deyimler genellikle yerleşik ve sık kullanılırlar ve sözlüklerde veya deyimler sözlüğünde sıklıkla bulunabilir. Durum böyleyken deyimlerin anlamları ile ilgili bilgi sahibi olunması gereklidir. Zira kimse bir deyimi yanlış kullanmak istemez. Hanya'yı Konya'yı anlamak (bilmek, görmek) deyiminin anlamı da bu noktada sıklıkla araştırılır.
