17 Kasım 1924'te Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nın kuruluşu, Türkiye'nin çok partili hayata geçiş yolundaki ilk önemli adımlarından biriydi. Kazım Karabekir ve diğer Milli Mücadele önderlerinin öncülüğünde kurulan parti, kısa süreli bir varlık gösterebildi. 1925'teki Şeyh Sait İsyanı sonrası çıkarılan Takrir-i Sükun Kanunu ile faaliyetleri durdurulan parti, Türkiye'nin çok partili sisteme geçiş denemesinin ilk aşamasının kısa sürmesine neden oldu.
TARİHİN AKIŞINI DEĞİŞTİREN ANLAR
Bu hafta, uluslararası alanda da pek çok önemli olaya sahne oldu. 1558'de İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth'in tahta çıkışı, 1913'te Panama Kanalı'ndan ilk geminin geçişi, 1917'de heykeltıraş August Rodin'in ölümü, 1918'de İngilizlerin Bakü'yü işgali ve 1922'de son Osmanlı Padişahı VI. Mehmet'in İstanbul'u terk etmesi gibi olaylar, dünya tarihinin akışını derinden etkiledi. Ayrıca, 1967'de TBMM'nin Kıbrıs'taki son gelişmeleri görüşmek üzere yaptığı gizli oturum ve 1972'de Türkiye'nin ilk kadın partisi olan Türkiye Ulusal Kadınlar Partisi'nin kuruluşu gibi yerel tarihimizdeki önemli anlar da bu haftaya damgasını vurdu.
DÜNDEN BUGÜNE ÖNEMLİ GELİŞMELER
18 Kasım'da Kanije Zaferi'nin kazanılması, 1928'de Mickey Mouse'un ilk gösterimi, 1933'te İstanbul Üniversitesi'nin açılması ve 1951'de Şerife Feriha Sanerk'in emniyet müdürlüğüne yükselen ilk kadın olması gibi olaylar, toplumsal ve kültürel alanda önemli değişimleri simgeliyor. 1983'te BM Güvenlik Konseyi'nin KKTC'yi tanımaması, 1990'da Paris Sözleşmesi'nin imzalanması, 1999'da Bakü-Ceyhan Petrol Boru Hattı anlaşmalarının imzalanması ve 2018'de Fransa'daki 'sarı yelekliler' eylemlerinin başlaması gibi siyasi ve ekonomik gelişmeler de dikkat çekiyor. 2019'da tiyatro sanatçısı Yıldız Kenter'in hayatını kaybetmesi ve 2024'te Sümeroloji alanında tanınan Muazzez İlmiye Çığ ile 'karaciğer nakli yapan ilk Türk doktor' Prof. Dr. Münci Kalayoğlu'nun vefatları, kültür ve sağlık alanındaki önemli kayıplarımızdandır. 2024'te yaşanan bu kayıplar, haftanın duygusal tonunu da belirledi.
