Antalya'da düzenlenen 13. Üreme Sağlığı ve İnfertilite Kongresi'nde, Türkiye'de isteğe bağlı yumurta dondurmanın yalnızca kemoterapi, düşük over rezervi veya cerrahi gibi belirli tıbbi gerekçelerle yasal olarak mümkün olduğu bir kez daha vurgulandı. TSRM Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Işıl Kasapoğlu, genç yaşlarda ve kaliteli yumurta dondurulduğunda verimliliğin çok daha yüksek olduğunu belirterek, ileri yaşta aynı başarıyı elde etmenin neredeyse imkansız hale geldiğini ifade etti.
YUMURTA DONDURMADA MEVCUT YASAL ÇERÇEVE
Türk Üreme Sağlığı ve İnfertilite Derneği tarafından düzenlenen kongrede, Türkiye'nin azalan doğurganlık oranı, tüp bebek tedavisinin toplumsal etkileri ve yumurta dondurmada yaşa bağlı başarı oranları bilimsel verilerle tartışıldı. Kongre sonrası açıklamalarda bulunan Prof. Dr. Işıl Kasapoğlu, Türkiye'de yumurta veya gonad hücresinin dondurulmasının yönetmelik gereği yasal olmadığını, ancak devletin bazı özel durumlarda buna izin verdiğini belirtti. Bu izinler arasında hastanın overlerine zarar verecek bir tedavi (başta kemoterapi) alacak olması, düşük over rezervi olması veya overlere zarar verecek cerrahi bir işlem yapılması yer alıyor. Kasapoğlu, birçok Avrupa ülkesinde yaygın olan ve 'sosyal prezervasyon' olarak adlandırılan, kadınların herhangi bir tıbbi endikasyon olmadan, sadece ilerideki doğurganlıklarını korumak amacıyla yumurtalarını dondurabildiği isteğe bağlı yumurta dondurma uygulamasının Türkiye'de mümkün olmadığını sözlerine ekledi.
YAŞ FAKTÖRÜ VE BAŞARI ORANLARI
Prof. Dr. Kasapoğlu, Türkiye'deki mevcut uygulamanın, kadınların yumurta kalitesinin yüksek olduğu genç yaşlarda bu işlemi yaptıramamasına neden olduğunu ve bunun da başarı şansını düşürdüğünü vurguladı. Rezerv azaldıktan sonra ya da ileri yaşlarda yapılan dondurma işlemlerinde verimin çok daha düşük olduğunu belirten Kasapoğlu, "Örneğin 42 yaşındaki bir hastanın ileride canlı doğuma ulaşabilmesi için 20 ile 30 arasında yumurta toplaması gerekiyor. Bu sayıya tek bir denemede ulaşmak neredeyse imkansız, çünkü çok yüksek bir rezerv gerektiriyor. Bu nedenle bu işlemin daha ileri yaşlara bırakılmadan, daha erken dönemde yapılabilmesi hastalar için çok daha verimli olabilir. Bunlar, üzerinde düzenleme yapılması gereken önemli noktalar olarak değerlendirilebilir." ifadelerini kullandı. Ayrıca Kasapoğlu, kemoterapi gibi ağır tedaviler öncesinde yumurta dondurmak isteyen hastaların hem fiziksel hem de ekonomik zorluklar yaşadığını ve maliyetlerin ödeme kapsamına alınmasının hastalar için önemli bir destek olacağını da belirtti. Dondurulan yumurta ve embriyo dokularının saklama süresinde herhangi bir sınırlama olmadığını, ancak bazı ülkelerde ileri yaştaki gebeliklerde artan komplikasyon riski nedeniyle anne yaşına bağlı sınırlamalar getirilebildiğini de sözlerine ekledi.
