Memorial Diyarbakır Hastanesi'nden uzman psikolog Tülinay Seçkin, kontrolsüz ekran kullanımının çocukların gelişimini nasıl sekteye uğratabileceğini ve ebeveynlere yönelik önemli tavsiyelerde bulundu.
Yaz Tatilinde Ekran Kullanımının Zararları
Seçkin'e göre, teknolojik cihazların hayatımızın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle birlikte, tablet, telefon, televizyon ve bilgisayar gibi araçların kontrolsüz kullanımı, çocukların bilişsel, fiziksel, sosyal ve akademik gelişimleri üzerinde ciddi olumsuz etkiler yaratıyor. Bu durum, dikkat süresinin azalmasına, uyku düzeninin bozulmasına, fiziksel aktivitelerin düşmesine ve yüz yüze sosyal etkileşimlerin zayıflamasına yol açabiliyor. Yaz tatili sonrasında okula dönüş sürecini de bu nedenle zorlaştırabiliyor.
Sağlıklı Ekran Alışkanlıkları Nasıl Kazandırılır?
Uzman psikolog, ebeveynlerin temel amacının ekranı tamamen yasaklamak değil, çocuklara sağlıklı kullanım alışkanlıkları kazandırmak olması gerektiğini vurguluyor. Çocukların uzun süreli dijital uyaranlara maruz kalması, okul döneminde yeni düzene uyum sağlamada, derslere odaklanmada, sorumluluk almada ve zaman yönetiminde güçlük yaşamalarına neden olabiliyor. Bu nedenle, yaz tatilinin son iki haftasında ekran sürelerinin kademeli olarak azaltılması ve günlük rutinlerin yeniden düzenlenmesi öneriliyor. Çocuklarla iş birliği içinde hareket etmek, kuralları birlikte belirlemek ve tutarlı bir yaklaşım sergilemek, bu sürecin başarısını artıracaktır.
Yaşa Uygun Ekran Süreleri ve Alternatif Aktiviteler
Seçkin, yaşa uygun günlük ekran süreleri belirlemenin önemine dikkat çekiyor: okul öncesi için 30 dakika, ilkokul için 45-60 dakika ve ortaokul/lise için yaklaşık 2 saat yeterli kabul ediliyor. Uyku ve uyanma saatlerinin tamamen değişmesine izin verilmemesi de okul dönemine geçişi kolaylaştırıyor. Kitap okuma, spor, açık hava oyunları, sanat etkinlikleri, aile içi aktiviteler ve sosyal ilişkiler gibi alternatifler, ekran kullanımının yerini alabilecek sağlıklı seçenekler olarak öne çıkıyor. Ebeveynlerin, çocukların ne izlediğine ve hangi uygulamaları kullandığına da dikkat etmesi, kendi ekran kullanım alışkanlıklarının çocuklar üzerindeki model etkisini göz önünde bulundurması gerekiyor. Çocukların ihtiyaç duyduğu şey sadece ekrandan uzak kalmak değil, keşfedebilecekleri, üretebilecekleri ve duygusal bağlarını güçlendirebilecekleri zengin yaşam deneyimleridir. Yaz tatili, bu deneyimlerin desteklenmesi için önemli bir fırsat sunuyor.
