Biruni Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Ebelik Bölümü Öğretim Üyesi Dr. Aysu Yıldız Karaahmet tarafından geliştirilen proje, görme engelli annelerin emzirme sürecinde karşılaştıkları zorluklara çözüm üretmeyi hedefliyor. TÜBİTAK ARDEB 1005 programı kapsamında destek almaya hak kazanan proje, Türkiye’de ilk kez yapay zekayı annelerin günlük yaşam pratiklerine entegre ediyor.
Dr. Karaahmet, Türkiye’de emzirme oranlarının istenilen seviyede olmadığını, görme engelli annelerin ise daha büyük engellerle karşılaştığını belirterek şunları söyledi:
"Literatürde bu annelere özel bir destek sistemi bulunmuyor. Bu boşluğu doldurmak için teknolojiyi sağlık alanıyla birleştirdik. Bugüne kadar yapay zeka daha çok tanı ve tedavide kullanıldı. Biz ilk kez, bu teknolojiyi görme engelli annelerin günlük yaşam pratiklerine entegre ediyoruz. Böylece bakım desteği sağlarken erişilebilir sağlık teknolojileri alanında da yenilikçi bir çözüm sunuyoruz."
Gerçek zamanlı sesli geri bildirim
Proje kapsamında, makine öğrenmesi tabanlı görüntü işleme modeliyle anne ve bebek pozisyonları analiz ediliyor. Sistem, annelere gerçek zamanlı sesli geri bildirim sağlıyor.
Karaahmet, kullanılan "Mediapipe" tabanlı algoritmanın, annenin pozisyonu ve bebeğin yüz hareketlerini analiz ederek emme, yutma ve uyuma gibi durumları algıladığını belirterek şunları aktardı:
"Sistem, 'bebek doğru emiyor.' veya 'bebek uyudu.' gibi sesli bildirimlerle anneye yönlendirme yapıyor. Böylece annelerin emzirme başarısı ve öz yeterlilikleri artıyor, bebeklerin sağlıklı beslenmesi destekleniyor."
Toplumsal katkı
Dr. Karaahmet, emzirme sürecini kendi başına yönetebilen bir annenin psikolojik sağlığının ve bebeğiyle bağının daha güçlü olacağını vurgulayarak şunları kaydetti:
"Bu durum uzun vadede toplum sağlığına ve fırsat eşitliğine katkı sağlayacak. TÜBİTAK desteği sayesinde hem donanım hem de yazılım geliştirmeyi mümkün hale getirdik. Proje, bilimsel bir çalışmanın ötesinde toplumsal bir sorumluluk. Görme engelli annelerin hayatına dokunacak, onların bağımsızlıklarını ve annelik deneyimlerini güçlendirecek bir model geliştirmekten mutluluk duyuyorum."
