Son yıllarda tarımdan sağlığa, güvenlikten eğlenceye kadar pek çok alanda etkisini artıran yapay zeka, şimdi de pazarda meyve ve sebze seçmeye başladı. Özellikle karpuz seçiminde önerilerde bulunan yapay zeka sistemleri, çekilen bir fotoğraf üzerinden karpuzun sapı, kabuk rengi ve çizgilerine göre tatlılık tahmininde bulunabiliyor. Ancak Konya’daki pazar esnafı, bu duruma oldukça tepkili.
Yıllardır Konya’da karpuz satan esnaflardan Ömer Faruk Hamarat, karpuzun yapay zeka ile seçilemeyeceğini savunuyor. Sistemin karpuz altındaki noktaya göre değerlendirme yaptığını söyleyen Hamarat, “Yapay zekanın seçtiği karpuz tamamen yanlış. Karpuzun altındaki nokta ufak olacak diyor, büyük olacak diyor.
Büyük olursa erkek, ufak olursa dişi olur diyorlar. Yanlış, sen bunu sesinden anlarsın. Karpuzdaki ses, tık tık sesi duymak lazım. Yani Ramazan davulu gibi ses çıkması lazım karpuzda” dedi.
Pazarcılardan Hüseyin Öz de karpuz seçiminde sesin belirleyici olduğuna vurgu yaptı. Görselle karar vermenin yeterli olmayacağını söyleyen Öz, “Yapay zekanın anlayabileceği bir şey değildir diye düşünüyorum. Çünkü, bir karpuz görselinden anlaşılmaz.
Vuracaksın, sesini dinleyeceksin. Yapay zeka görsele göre hareket ediyor. Yok sapı olmuş, olmamış, yok arkası büyük, küçük, karpuz öyle anlaşılmaz. Sesinin tokluğundan anlarsın. Şöyle sıradan mesela büyük karpuz her zaman için iyi olur. Karpuzun sesinin tok gelmesi lazım. Sapı yeşil olursa daha güzel olur.
Çizgiler açıklığını, kapalılığını gösterir şöyle; mesela iki karpuzu kıyasladığımız zaman çizgili karpuz daha iyi. Üstünden hafiften sarılık var, bunda beyazlık var. Bu karpuzun içi daha da olmuş olur. Yapamaz, kesinlikle yapamaz, yani önce sesine bir kulak vermesi lazım. Yapay zekanın yapabileceği bir şey değil diye tahmin ediyorum” şeklinde konuştu.
Benzer görüşleri dile getiren pazarcı Yunus Özdemir ise, yılların deneyiminin yerini hiçbir teknolojinin alamayacağını belirtti. Özdemir, “Bizim seçimimiz tabii her zaman güzel olur. Yapay zekaya güven olmaz. Şöyle ötmesi lazım sesinin, tin tin gelmesi lazım. Yapay zeka bunu yapamaz” ifadelerini kullandı.
Alışveriş için pazarda bulunan vatandaşlar da karpuz seçimini teknolojiye bırakmaya sıcak bakmıyor. Karpuz almaya gelen Ali Demir, “Bizim o işe aklımız ermez. İllaki elleyeceksin, vuracaksın, tık tık sesi duyup ondan sonra alacaksın” derken, Arif Ak ise duruma şaşkınlığını dile getirdi: “Ben bunu ilk defa duyuyorum. Yani bu var olan bir şey mi, yaşanmış bir şey mi, yaşanılan bir şey mi, şu an yaşanıyor mu bilmiyorum.
Bir yaşıma daha girdim. Konya’da ne yapacağız şimdi telefonun tuşuna basıp fotoğrafını çekip yapayım öyle mi olacak. Yok öyle değil, biz karpuzu sıkmadan, bakmadan, yemeden asla ve asla almayız. Hissedeceksin, duyacaksın, bileceksin. Neymiş o ya, o ne bilir seçmeyi” diye konuştu.
Pazara alışveriş için gelen bir diğer vatandaş Uğur Bitim de, karpuzda asıl kriterin ses olduğunu söyledi. Yapay zekaya güvenmediğini belirten Bitim, “Yapay zekaya benim hala kafam çalışmadı. Tak tak tak vuruyoruz, alıyoruz. Ancak öyle kafamız çalışıyor” ifadelerini kullandı.
Karpuzda doğru seçimin sırrının yılların deneyimi, kulağın hassasiyeti ve elin hissiyatı olduğunu belirten Konya esnafı, yapay zekanın bu sezgisel süreci anlayamayacağı konusunda hemfikir.
