HİSDER (Hikmet İlim ve Sanat Derneği) tarafından Karatay Belediyesi Şemsi Tebrizi Sosyal Tesisleri’nde düzenlenen Pazartesi Toplantıları’nda, Murat Karakoyunlu, “Osmanlı’dan Günümüze KOP” başlıklı sunumuyla Konya Ovası Projesi’nin tarihsel gelişimini ve bugünkü yapısını anlattı.
KOP, MODEL BİR BÖLGESEL KALKINMA YAPISI
Bugün Konya merkezli olmak üzere Aksaray, Karaman, Niğde, Kırşehir, Nevşehir, Yozgat ve Kırıkkale illerini kapsayan KOP’un, yalnızca altyapı yatırımlarıyla sınırlı kalmadığını vurgulayan Karakoyunlu; tarım, sanayi, çevre ve sosyal politikalarla entegre edilen proje sayesinde merkezi idare ile yerel aktörler arasındaki koordinasyonun güçlendirildiğini söyledi.
Karakoyunlu, KOP’un Türkiye’de bölge kalkınma idareleri arasında özgün ve model bir yapıya kavuştuğunu ifade etti.
KONYA OVASI’NA SU II. ABDÜLHAMİD DÖNEMİNDE GETİRİLDİ
Konya Ovası’na su getirilmesine yönelik en kapsamlı çalışmanın II. Abdülhamid döneminde yapıldığını belirten Karakoyunlu, ülkemizin ilk resmi sulama projesi olan Konya-Çumra Sulaması’nın 1907–1914 yılları arasında hayata geçirildiğini anlattı.
Proje kapsamında Beyşehir Gölü’nden alınan sular, isale kanalları ve taksim merkezleri aracılığıyla Konya Ovası’na ulaştırılarak yaklaşık 57 bin hektar tarım alanı sulamaya açıldı.
Bu büyük yatırımın, GAP’tan sonra Türkiye’nin en önemli sulama projeleri arasında yer aldığını ifade eden Karakoyunlu, Konya-Çumra Projesi’nin günümüzde “KOP” adıyla anıldığını söyledi.
KOP’UN FİKİR BABASI KURUKAFA MEHMET EFENDİ
KOP’un fikir babasının Kurukafa Mehmet Efendi olduğunu belirten Karakoyunlu, Çarşamba Çayı Havzası’ndaki sulama projelerinin de temelinde bu ismin yer aldığını dile getirdi.
Toroslar’dan gelen suların ovada taşkınlara yol açtığını, bu sorunu çözmeye yönelik hazırlanan projelerin Avlonyalı Ferit Paşa aracılığıyla II. Abdülhamid’e sunulduğunu aktardı. Projenin, Anadolu-Bağdat Demiryolu Hattı’nı da inşa eden Alman firmasına ihale edildiğini söyledi.
EYLEM PLANLARI VE GÖREVLER
2018 yılında Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na bağlanan KOP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı’nın görevlerini sıralayan Karakoyunlu, kurumlar arası koordinasyonu sağladıklarını, eylem planları hazırladıklarını ve yatırımları izleyip değerlendirdiklerini belirtti. Bölgenin potansiyeli ve sorunlarına yönelik araştırma ve projeler yürüttüklerini ifade etti.
BÖLGESEL FELAKET: OBRUKLAR
Konya Ovası’nın kapalı havza özelliği nedeniyle uzun yıllardır su sorunu yaşadığını vurgulayan Karakoyunlu, 1970’li ve 1980’li yıllarda artan nüfus ve kontrolsüz yeraltı suyu kullanımı sonucu obrukların oluşmaya başladığını söyledi.
Bölgede obruk sayısının 655’e ulaştığını, bu durumun klasik tarım politikalarıyla yönetilemeyecek bir tablo ortaya koyduğunu ifade etti.
GELECEĞİMİZİ KAYBEDİYORUZ
Sunumunda su yönetimi ve sulamanın KOP’un omurgasını oluşturduğunu dile getiren Karakoyunlu, ruhsatlı kuyuların yanı sıra kaçak su kuyularının sayısının 200 binlere yaklaştığını belirtti.
Amaçlarının sadece daha fazla su getirmek değil, mevcut suyu daha akıllı ve tasarruflu kullanmak olduğunu vurguladı. Çiftçilerin bilgiyle güçlendirilmesi, ürün deseninin iklim ve suya uygun hale getirilmesi için çalışmalar yürüttüklerini söyledi.
STRATEJİK BİR KALKINMA MODELİ
Karakoyunlu, KOP’un su, tarım, çevre, ekonomi ve sosyal yapıyı birlikte ele alan stratejik bir bölgesel kalkınma modeli olduğunu belirterek, tarıma dayalı sanayi yatırımlarıyla istihdamın artırılmasının hedeflendiğini söyledi.
Çölleşme, erozyon, toprak ve su koruma projeleri ile gençler, kadınlar ve dezavantajlı gruplara yönelik çalışmaların sürdüğünü ifade etti.
Toplantının sonunda HİSDER Başkanı Önder Kutlu, Başkan Yardımcısı Mustafa Dündar ve eğitimci Ahmet Sırmacı tarafından Dr. Murat Karakoyunlu’ya dernek plaketi takdim edildi. Program toplu fotoğraf çekimiyle sona erdi.
