Mevsim değişikliklerinin insan ruh sağlığı üzerinde yarattığı etkiler, özellikle hassas gruplar için ciddi sonuçlar doğurabiliyor. Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Oya Bozkurt, vardiyalı çalışanlar, depresyon geçmişi olanlar, tiroid rahatsızlığı veya demir eksikliği bulunan bireylerin mevsim geçişlerinde ruhsal çöküntü yaşama riskinin arttığını vurguluyor. Gün ışığı süresindeki ve sıcaklıktaki değişimler, vücudun biyolojik ritmini bozarak yorgunluk, isteksizlik ve karamsarlık gibi belirtilere yol açabiliyor.
BİYORİTİM BOZUKLUKLARI VE MEVSİMSEL DEPRESYON
Doç. Dr. Bozkurt'a göre, mevsim geçişlerinde yaşanan ısı ve gün uzunluğu değişimleri, vücudun biyolojik saatini (biyoritim) uyum sağlamakta zorlandığı durumlarda sorunlar ortaya çıkabiliyor. Bahar aylarında havadaki iyon dengesinin bozulması da yorgunluk ve bitkinlik hissine neden olabiliyor. Bu durum genellikle birkaç hafta sürse de, uzadığında daha ciddi ruhsal sorunların habercisi olabiliyor. Mevsim dönüşlerinde depresyon, iki uçlu duygu durum bozuklukları, panik bozukluk gibi anksiyete bozuklukları, yeme ve uyku bozukluklarının arttığı gözlemleniyor. Özellikle biyolojik ritimle ilgili sorunları olan kişilerde bu etkiler daha belirgin hale geliyor.
KADINLAR DAHA YATKIN, GÜNEŞ IŞIĞI KİLO BAŞINA BİR ŞANS
Psikiyatri Uzmanı Doç. Dr. Oya Bozkurt, mevsimsel depresyonun özellikle kadınlarda daha sık görüldüğünü belirtiyor. Kadınlar, erkeklere göre mevsimsel depresyona 4 kat daha yatkınlık gösteriyor. Vardiyalı çalışanlar da güneş ışığından yeterince faydalanamadıkları için risk altında. Daha önce depresyon veya ailesinde bipolar bozukluk öyküsü olan kişilerde D vitamini eksikliğinin de mevsimsel depresyonla ilişkili olduğu saptanmış. Bunun nedeni, D vitamininin mutluluk hormonu olarak bilinen serotonin metabolizmasını etkilemesi. Güneş ışığının serotonin salınımını artırdığı biliniyor. Bu nedenle güneş ışığı, mevsimsel depresyona karşı en önemli doğal faktörlerden biri olarak öne çıkıyor. Tiroid hastalıkları ve demir eksikliği anemisi gibi ek sağlık sorunları olan kişilerde de mevsimsel depresyon riski artabiliyor ve anksiyete ile panik atak gibi rahatsızlıkları olanların semptomları mevsim geçişlerinde alevlenebiliyor. Bu kişilerin belirtilere karşı dikkatli olmaları ve gerekli durumlarda tıbbi destek almaları büyük önem taşıyor.
